Τα μηλοειδή είναι από τις σημαντικότερες δενδρώδεις καλλιέργειες στην Ελλάδα. Η καλλιέργεια της μηλιάς βρίσκεται στην τέταρτη θέση μετά από αυτές της ελιάς, της ροδακινιάς και των εσπεριδοειδών με μια συνολική παραγωγή 251000 τόνων (FAO, 2012), ενώ αυτής της αχλαδιάς στην έβδομη θέση αμέσως μετά από τα ακτινίδια και βερίκοκα με μιά συνολική παραγωγή 77600 τόνων (FAO, 2012).
Τα μηλοειδή πλήττονται από διάφορες ασθένειες κατά την περίοδο την Άνοιξης που αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως θα επηρεάσουν αργότερα την συνολική παραγωγή αλλά και την ποιότητα του καρπού.
Εικόνα 1: Προσβολή φουζικλαδίου σε καρπό μηλιάς
Φουζικλάδιο
Το φουζικλάδιο στη μηλιά οφείλεται στον μύκητα Venturia inaequalis, ενώ ο Venturia pyrina είναι υπεύθυνος για το φουζικλάδιο στην αχλαδιά και ο Spilocaea pyracantha στη μουσμουλιά, οι οποίοι προσβάλουν κυρίως φύλλα και καρπούς. Ο μύκητας προσβάλλει διάφορα μηλοειδή και προτιμάει χρονιές με δροσερό και με ψηλή υγρασία κατά την περίοδο της Άνοιξης.
Η προσβολή κάνει την εμφάνιση της στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του καρπού, μόλις εμφανιστεί ο πρώτος πράσινος ιστός από το άνθος, στάδιο το οποίο οι καρποί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι. Η προσβολή αν δεν αντιμετωπιστεί συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι και το τέλος Ιουνίου.
Πάνω στα φύλλα και τους καρπούς προκαλεί κυκλικές έως ακανόνιστες κηλίδες με ελαιώδη χρώμα στην αρχή που αργότερα αποκτούν την γνωστή βελούδινη υφή (βλ. Εικόνα 1), ενώ η εμφάνιση του σε βλαστούς είναι σπάνια. Στους καρπούς προκαλεί καστανές ή μαύρες υπερυψωμένες κηλίδες που στην συνέχεια αποκτούν βελούδινη υφή. Προσβολή του καρπού σε νεαρό στάδιο έχει σαν αποτέλεσμα την παραμόρφωση του λόγω νέκρωσης των προσβεβλημένων ιστών, ενώ προσβολή αφότου ο καρπός έχει το τελικό μέγεθος του, έχει σαν αποτέλεσμα της υποβάθμισης της ποιότητας των καρπών.
Καταπολέμηση Φουζικλαδίου
Η καταπολέμηση του μύκητα πρέπει να γίνεται με ένα συνδυασμό καλλιεργητικών μέτρων και ψεκασμών. Ο μύκητας διαχειμάζει στα πεσμένα φύλλα στο έδαφος για αυτό το λόγω είναι απαραίτητη το παράχωμα των φύλλων στο έδαφος. Προσπαθούμε να μειώσουμε την υγρασία γύρω από την κόμη, τόσο με καλό κλάδεμα, τόσο και με αραιή φύτευση όπου είναι εφικτό. Ψεκασμοί κατά του φουζικλαδίου πρέπει να γίνονται χωρίς εξαίρεση κατά την πράσινη κορυφή, την ρόδινη κορυφή και κατά την πτώση των πετάλων (75%) με κατάλληλα μυκητοκτόνα.
Εικόνα 2: Προσβολη ωιδίου σε καρπό μηλιάς.
Ωίδιο
Το ωίδιο είναι επίσης μια σημαντική ασθένεια της μηλιάς προκαλώντας εξασθένηση των δέντρων καθώς και μείωση και υποβάθμιση της παραγωγής. Οφείλεται στον μύκητα Podosphaera leucotricha, ο οποίος προσβάλλει κυρίως τα φύλλα, τρυφερούς βλαστούς και τους καρπούς. Τα προσβεβλημένα φύλλα φαίνονται να είναι καλυμμένα με μια αλευρώδη εξάνθηση, η οποία πρόκειται για το μυκήλιο και τους κονιδιοφόρους του μύκητα. Ο μύκητας διαχειμάζει στους οφθαλμούς για αυτό το λόγο μολύνει τα φύλλα μόλις σχηματιστούν με αποτέλεσμα να παραμένουν καχεκτικά. Οι προσβεβλημένοι βλαστοί, πέραν της λευκής εξανθήσεως, μπορεί να παρουσιαστεί και ξήρανση στην κορυφή τους. Ενώ προσβολή των καρπών προκαλείτε ζημιά από ένα σύμπλεγμα δικτυωτών γραμμών που μοιάζει με σκουριά και αυτό οφείλεται στην νέκρωση των επιδερμικών κυττάρων (βλ. Εικόνα 2).
Καταπολέμηση ωιδίου
Κατά την χειμερινή περίοδο προσπαθούμε να μειώσουμε το αρχικό μόλυσμα αφαιρώντας όλα τα κοντά και καχεκτικά κλαδιά γιατί το πιο πιθανόν να είναι προσβεβλημένα με την διαχειμάζουσα μορφή του μύκητα, ακολουθούμενο με χειμερινό ψεκασμό. Την άνοιξη η καταπολέμηση του μύκητα γίνεται με ψεκασμούς με κατάλληλα ωιδοκτόνα καθ όλη την βλαστική περίοδο.
Μονίλια
Οι μονίλιες ή φαιές σήψεις είναι μια οικονομικής σημασίας ασθένεια, η οποία εμφανίζεται σε όλα τις περιοχές που καλλιεργούνται μηλοειδή και πυρηνόκαρπα. Προκαλεί προσυλλεκτικές καθώς και μετασυλλεκτικές σήψεις των καρπών, αλλά και εξασθένηση των δέντρων και μείωση της παραγωγής έμμεσα λόγω αποξήρανσης των κλαδιών. Υπεύθυνοι είναι διάφοροι μύκητες του γένους Monilinia και συγκεκριμένα ο Monilinia fructigena για προσβολές σε καρπούς και ο Monilinia laxa για προσβολές σε καρπούς, άνθη, φύλλα και κλαδιά.
Ο μύκητας διαχειμαζει σε μουμιοποιημένους καρπούς της προηγούμενης χρονιάς, ο οποίος κατά τις πρώτες μέρες της Άνοιξης σχηματίζει καρποφορίες οι οποίες θα μολύνουν κυρίως μέσω των άνθεων. Η προσβολή μπορεί να γίνει και μέσω πληγών μετά από χαλαζόπτωση.
Προτιμάει συνθήκες υψηλής υγρασίας (π.χ. παρατεταμένη βροχόπτωση), χαμηλών θερμοκρασιών και συννεφιασμένου καιρού, συνθήκες που κατά κύριο λόγω παρατείνουν την περίοδο ανθοφορίας.
Καταπολέμηση μονίλιας
Κατά την χειμερινή περίοδο μαζεύουμε τους μουμιοποιημένους καρπούς αλλά και κλαδιά τα οποία είναι πιθανόν μολυσμένα, μειώνοντας έτσι το αρχικό μόλυσμα. Σε ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης του παθογόνου, καθώς και αμέσως μετά από χαλαζόπτωση κάνουμε ψεκασμούς με κατάλληλα μυκητοκτόνα.
Εικόνα 3: Χαρακτηριστικό "κάψιμο" από προσβολή Erwinia amylovora
Βακτηριακό κάψιμο
Το βακτηριακό κάψιμο προκαλεί μεγάλης οικονομικής σημασίας ζημιές σε μηλοείδη ιδιαίτερα σε χρονιές με υγρό καιρό. Υπεύθυνο είναι το βακτήριο Erwinia amylovora. Το βακτήριο διαχειμάζει στην περιφέρεια ελκών που δημιουργήθηκαν από προσβολές της προηγούμενης χρονιάς. Το βακτήριο προτιμάει θερμοκρασίες άνω των 18oC, συνθήκες στις οποίες πολλαπλασιάζεται με γρήγορους ρυθμούς. Η μετάδοση του γίνεται κυρίως με τα έντομα (π.χ. μέλισσες) αλλά και με την βροχή και εισέρχεται εντός των δέντρων μέσω των άνθεων αλλά και πληγωμένων βλαστών (π.χ. από χαλαζόπτωση).
Κατά την προσβολή, παρατηρείται μαύρισμα των βλαστών και των φύλλων οι οποίοι φαίνονται σαν να έχουν καεί (εξού και το όνομα, κάψιμο, βλ Εικόνα 3). Το αποτέλεσμα είναι οι βλαστοί να παραμορφώνονται στην κορυφή και να αποκτούν το σχήμα μπαστουνιού. Τα προσβεβλημένα φύλλα παραμένουν στους βλαστούς ακόμη και τον χειμώνα. Αν το βακτήριο δεν αντιμετωπιστεί, η μόλυνση μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και τους κύριους βραχίονες του δέντρου προκαλώντας και ξήρανση του την ίδια χρονιά.
Καταπολέμηση βακτηριακού καψίματος
Πρέπει να εφαρμόζεται μια σειρά από καλλιεργητικές πρακτικές που περιλαμβάνει σωστό κλάδεμα, μειωμένη αζωτούχα λίπανση, καθώς και χειμερινούς ψεκασμούς κατά την περίοδο φουσκώματος των οφθαλμών, πρακτικές που μειώνουν σημαντικά το μόλυσμα. Αργότερα την Άνοιξη, οι προσβεβλημένοι βλαστοί πρέπει να αφαιρούνται τουλάχιστον 20-25 cm κάτω από το μολυσμένο βλαστό και να ακολουθούνται πάντα ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα.
Δεν είναι καθόλου παράξενο κάποιο εντομοκτόνο που ψεκάζαμε παλιά, με κάποια συγκεκριμένη δόση τώρα να μην έχει αποτέλεσμα και αναγκαζόμαστε να χρησιμοποιούμε μεγαλύτερες δόσεις για επιτύχουμε τα ίδια αποτελέσματα. Τότε λέμε ότι τα έντομα εθίστηκαν στο εντομοκτόνο ή απόκτησαν ανθεκτικότητα σε αυτό.
Ανθεκτικότητα ή εθισμός των εντόμων σε κάποιο εντομοκτόνο είναι όταν ένας πληθυσμός εντόμων από ευπαθής, αποκτά ανθεκτικότητα σε κάποιο εντομοκτόνο με την πάροδο των γενεών.
Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι με την χρήση κάποιου εντομοκτόνου δεν θανατώνεται ολόκληρος ο πληθυσμός των εντόμων, αλλά πάντα ένα μικρό μέρος τους πάντα επιβιώνει. Αυτό το μέρος του πληθυσμού έχει τα γονίδια που προκαλούν την ανθεκτικότητα κατά του εντομοκτόνου (π.χ. γονίδια που μεταβολίζουν πιο γρήγορα το εντομοκτόνο μέσα στο σώμα του εντόμου). Και επειδή η ανθεκτικότητα είναι κληρονομική, με την διαδοχική χρήση του ίδιου εντομοκτόνου αυξάνουμε τα έντομα τα οποία είναι ανθεκτικά στο εντομοκτόνο, έτσι πάντα τα έντομα της επόμενης γενεάς θα είναι πιο ανθεκτικά από αυτά της προηγούμενης.
Εικόνα 1: Με κόκκινο χρώμα φαίνονται τα ανθεκτικά έντομα
Προσοχή όμως να μην αποδίδουμε την ανθεκτικότητα στα έντομα, όταν η μη αποτελεσματικότητα του εντομοκτόνου οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος, όπως η κακή παρασκευή του ψεκαστικού υγρού ή ο κακός ψεκασμός. Η φαινομενικά μη αποτελεσματικότητα του εντομοκτόνου μπορεί επίσης να οφείλεται σε κάποια έξαρση του πληθυσμού των εντόμων ή όταν τα έντομα βρίσκονται σε πυκνούς πληθυσμούς. Για να καταλάβουμε αν κάποιο έντομο είναι ανθεκτικό σε μια δραστική ουσία πρέπει να το εξετάσουμε σε βάθος χρόνου, επί σειρά πολλών γενεών εντόμων και αν δούμε ότι για την καταπολέμηση του χρειαζόμαστε όλο και υψηλότερες δόσεις της ίδιας δραστικής ουσίας για να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα τότε λέμε ότι ο πληθυσμός αυτός είναι ανθεκτικός στο εν λόγω εντομοκτόνο.
Για να περιορίσουμε την ανθεκτικότητα των εντόμων πρέπει να εφαρμόζουμε μερικά μέτρα τα οποία πρέπει να τηρούμε πάντα σε κάθε ψέκασμα.
Μέτρα
1. Προσπαθούμε να περιορίσουμε τον αριθμό των ψεκασμάτων μας κοιτάζοντας πάντα το ΕΟΖ (Επίπεδο Οικονομικής Ζημιάς). Με λίγα λόγια δεν ψεκάζουμε ποτέ όταν το κόστος του ψεκάσματος μας, είναι μεγαλύτερο από την ζημιά που θα κάνει κάποιο έντομο στην παραγωγή.
2. Όταν είναι εφικτό, κάνουμε μόνο τοπικές επεμβάσεις. Δηλαδή αν παρατηρήσαμε αυξημένους πληθυσμούς κάποιου εντόμου σε ένα κομμάτι του χωραφιού μας, κάνουμε ψεκασμό μόνο σε αυτό το κομμάτι.
3. Σημαντικό είναι η εναλλαγή εντομοκτόνων με διαφορετικό τρόπο δράσης. Αν και αρκετοί παραγωγοί και γεωπόνοι το γνωρίζουν αυτό, συχνά το εφαρμόζουν λανθασμένα. Για κάθε εντομοκτόνο πρέπει να γνωρίζουμε την δραστική ουσία του αλλά και σε μια χημική ομάδα ανήκει η δραστική ουσία.
ΛΑΘΟΣ: Όταν π.χ. το εντομοκτόνο Α μπορεί εναλλάσσετε από εντομοκτόνο Β (που ανήκει σε διαφορετική εταιρία) αλλά και τα δυο μπορεί να περιέχουν την ίδια δραστική ουσία (π.χ alpha-cypermethrin) ή το εντομοκτόνο Α (π.χ alpha-cypermethrin) να εναλλάσσεται με το εντομοκτόνο Γ (deltamethrin) αλλά και τα δυο είναι πυρεθροειδή εντομοκτόνα και έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης.
ΣΩΣΤΟ: είναι να εναλλάσσουμε εντομοκτόνα με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης, όπως π.χ. η εναλλαγή πυρεθροειδών εντομοκτόνων με οργανοφωσφορικά.
4. Κάνουμε συνδυασμούς εντομοκτόνων τα οποία έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης. Έτσι ώστε αν επιβιώσουν ανθεκτικά έντομα στο εντομοκτόνο Α, να θανατωθούν από το εντομοκτόνο Β, το ίδιο και το ανάποδο.
5. Χρησιμοποίηση φυσικών εχθρών. π.χ. η πασχαλίτσα είναι αρκετά αποτελεσματική για την καταπολέμηση της αφίδας.
6. Όταν δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, Αύξηση της δόσης του εντομοκτόνου. Αλλά μόνο για λίγες φορές, για το λόγο ότι η συνεχόμενη χρήση υψηλής δόσης αυξήσει την ανθεκτικότητα.
Όλοι όσοι ασχολούνται με την περιποίηση του κήπου τους σίγουρα μεταξύ και άλλων φυτών θα υπάρχει σχεδόν πάντα και ένα φυτό τριανταφυλλιάς. Αλλά μια προσβολή από κάποιο μύκητα είναι αρκετή για να απειλήσουν την μοναδική ομορφιά της.
Προληπτικά Μέτρα
Όταν ποτίζουμε, προσπαθούμε πάντα το νερό να μην διαβρέχει ποτέ τα φύλλα γιατί τότε δημιουργούνται συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη ασθενειών.
Αρρωστημένα φύλλα, βλαστοί και άνθη πρέπει να αφαιρούνται, όπου είναι δυνατόν.
Κατά το κλάδεμα, δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στον καλό αερισμό στο εσωτερικό της τριανταφυλλιάς, αφού θα μας γλυτώσει από αρκετή ταλαιπωρία αργότερα
Παράλληλα μπορούμε να εφαρμόσουμε προληπτικούς ψεκασμούς για τους κυριότερους εχθρούς και ασθένειες.
Κυριότερες Ασθένειες
Ωίδιο
Πρόκειται για την κυριότερη ασθένειας της τριανταφυλλιάς, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Άνοιξης. Αναγνωρίζεται από το γνωστό λευκό επίχρισμα, κάτι σαν χνούδι, που αφήνει πάνω στα φύλλα.
Εικόνα 2: Ωίδιο σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Μαύρη κηλίδωση
Ακόμη μια ασθένεια της τριανταφυλλιάς. Δημιουργεί μαύρες κηλίδες πάνω στα φύλλα που αργότερα αυτά κιτρινίζουν και ξηραίνονται. Μπορεί να παρουσιαστεί κυρίως όταν ο καιρός είναι βροχερός.
Εικόνα 3: Χαρακτηριστικές μαύρες κυκλικές κηλίδες πάνω σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Σκωρίαση
Μπορείς να την αναγνωρίσεις εύκολα από τα πορτοκαλί στίγματα, χαρακτηριστικό της ασθένειας, στην κάτω πλευρά των φύλλων.
Εικόνα 4: Σκωρίαση σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Περονόσπορος της τριανταφυλιάς
Εμφανίζει κοκκινο-καφέ κηλίδες πάνω στα φύλλα, όπως αυτά της φωτογραφίας, τα οποία αργότερα θα πέσουν. Εμφανίζεται κυρίως όταν ο καιρός είναι βροχερός
Εικόνα 5: Κηλίδες ακανόνιστου σχήματος οφειλόμενες στον περονόσπορο
Αντιμετώπιση ασθενειών
Το ωίδιο αντιμετωπίζεται με την χρήση θειαφιού, προσεκτικά όμως γιατί θειάφι δεν χρησιμοποιούμε όταν η θερμοκρασία είναι μικρότερη από 18 oC ή μεγαλύτερη από 30 oC. Εναλλακτικά μπορούμε να ψεκάσουμε με κάποιο ωιδοκτόνο όπως το myclobutanil, ή το Tebuconazole. Για να προλάβουμε την μαύρη κηλίδωση και τον περονόσπορο, αν δούμε ο καιρός είναι αρκετά βροχερός κατά την άνοιξη ή το φθινόπωρο μπορούμε να κάνουμε προληπτικά ένα ψεκασμό με κάποιο χαλκούχο σκεύασμα. Με την εμφάνιση όμως των πρώτων συμπτωμάτων καλύτερα να κάνουμε ένα ψεκασμό με mancozeb. Για την σκωρίαση μπορούμε πάλι να χρησιμοποιήσουμε το Tebuconazole μόνο του ή σε συνδυασμό μαζί με thiophanate-methyl για καλύτερα αποτελέσματα.
Ακόμη μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο "Οδηγός καλλιέργειας της τριανταφυλλιάς"
Η ακτινιδιά είναι ευαίσθητη στις προσβολές από νηματώδης, τα είδη που την προσβάλουν συνήθως είναι το Meloidogyne hapla και Meloidogyne javanica, και τα δύο είδη προσβάλουν τα ριζικά τριχίδια δημιουργώντας κάλους (μικρούς όγκους).
Στην ακτινιδιά που έχει προσβληθεί παρατηρούμε μια εξασθένιση του δένδρου, με μικρή βλαστοφορία, μικροφυλλία και μικροκαρπία, ενώ σε περιόδους θερμικού στρες αφυδατώνονται ακόμα και οι καρποί (μαλακώνουν).
Ο εντοπισμός της προσβολής είναι εύκολος, απλά πρέπει να ξεσκαλίσετε λίγο το έδαφος και κάνετε έναν έλεγχο στις ρίζες για παρουσία κάλων.
Εικόνα 1. Ρίζες ακτινιδιάς προσβεβλημένες από νηματώδης
Στις 2/3/2013 επιτόπιος έλεγχος γεωπόνου της agro-help εντόπισε προσβολή σε δένδρα ακτινιδιάς με τα παραπάνω συμπτώματα (όπως μας τα περιέγραψε και ο παραγωγός).
Εικόνα 2. Μικροσκοπική απεικόνιση, πιθανώς πρόκειται για Meloidogyne spp.
Εικόνα 3. Προσβολή από νηματώδης σε ριζίδια.
Η αντιμετώπιση της ασθένειας γίνεται κυρίως χημικά με ριζοπότισμα νηματοδοκτώνου (Fenamiphos). Περαιτέρω τρόπους αντιμετώπισης θα βρείτε εδώ.
Οι εξώασκοι είναι μύκητες του γένους Taphrina και χαρακτηρίζονται από τις υπερπλασίες που εμφανίζουν τα νεαρά φύλλα και άλλα υπέργεια μέρη του φυτού.
Στη ροδακινιά, τα συμπτώματα των φύλλων είναι εμφανή την άνοιξη, συνήθως ένα μήνα μετά την άνθιση. Τα φύλλα εμφανίζουν υπερπλασίες και κατσάρωμα, λόγω της διόγκωσης των παρεγχυματικών κυττάρων. Το χρώμα τους μπορεί να γίνει από πορφυρό έως ελαφρώς κίτρινο. Στο τέλος τα φύλλα καφετιάζουν, ξεραίνονται και πέφτουν.
Προσοχή δεν πρέπει να γίνει σύγχυση στην αναγνώριση του μύκητα με προσβολές αφίδων που προκαλούν επίσης κατσάρωμα. Αν ανοίξετε το μολυσμένο φύλλο και δεν δείτε αφίδες στην εσωτερική περιοχή τότε είναι εξώασκος.
Η αντιμετώπιση του εξώασκου είναι εύκολη με έναν μόνο ψεκασμό, ωστόσο πρέπει να δίνεται σημαντική προσοχή σε περιόδους της άνοιξης με υγρό καιρό. O ψεκασμός πρέπει να γίνει ή το φθινόπωρο με την πτώση των φύλλων, ή στο φούσκωμα των οφθαλμών την άνοιξη. Χρησιμοποιούνται χαλκούχα σκευάσματα και βορδιγάλειος πολτός στην πτώση των φύλλων ή Ζιράμ στο φούσκωμα των οφθαλμών, πριν εκπτυχθεί πράσινη βλάστηση (3-4 κιλά/τόνο) .
Στη ροδακινιά, τα συμπτώματα των φύλλων είναι εμφανή την άνοιξη, συνήθως ένα μήνα μετά την άνθιση. Τα φύλλα εμφανίζουν υπερπλασίες και κατσάρωμα, λόγω της διόγκωσης των παρεγχυματικών κυττάρων. Το χρώμα τους μπορεί να γίνει από πορφυρό έως ελαφρώς κίτρινο. Στο τέλος τα φύλλα καφετιάζουν, ξεραίνονται και πέφτουν.
Προσοχή δεν πρέπει να γίνει σύγχυση στην αναγνώριση του μύκητα με προσβολές αφίδων που προκαλούν επίσης κατσάρωμα. Αν ανοίξετε το μολυσμένο φύλλο και δεν δείτε αφίδες στην εσωτερική περιοχή τότε είναι εξώασκος.
Η αντιμετώπιση του εξώασκου είναι εύκολη με έναν μόνο ψεκασμό, ωστόσο πρέπει να δίνεται σημαντική προσοχή σε περιόδους της άνοιξης με υγρό καιρό. O ψεκασμός πρέπει να γίνει ή το φθινόπωρο με την πτώση των φύλλων, ή στο φούσκωμα των οφθαλμών την άνοιξη. Χρησιμοποιούνται χαλκούχα σκευάσματα και βορδιγάλειος πολτός στην πτώση των φύλλων ή Ζιράμ στο φούσκωμα των οφθαλμών, πριν εκπτυχθεί πράσινη βλάστηση (3-4 κιλά/τόνο) .
Εικόνα: Προσβεβλημένα φύλλα ροδακινιάς από τον Μύκητα Taphrina deformans
Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει πλήθος αναφορών και επιτόπιων παρατηρήσεων που αφορούν προσβολές από το έντομο Κόσσος (Cossus cossus), σε κτήματα οπωροφόρων κυρίως Ροδακινιάς, Νεκταρινιάς και κερασιάς. Οι γεωπόνοι της agro-help.com εφιστούν την προσοχή των παραγωγών διότι όπως διαπιστώθηκε ο Κόσσος << θερίζει >> στην κυριολεξία τα κτήματα ανυποψίαστων παραγωγών. Καλούνται όλοι οι παραγωγοί Νεκταρινιών, κερασιών, ροδάκινων λωτών κ.α. να κάνουν επιτόπιες παρατηρήσεις στα αγροκτήματα τους. Ειδικότερα να ξελακιάσουν τυχαία 2 με 5 δένδρα ανά στρέμμα και να ελέγξουν τους κορμούς για ύπαρξη στοών ή και της προνύμφης (σκουλήκι)(Εικόνα 2).
Σε περίπτωση που αντιληφθούν το παραμικρό πρέπει αμέσως να ενημερώσουν τον Γεωπόνο τους και να αρχίσουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση του εντόμου.
Αντιμετώπιση
του εντόμου Κόσσος (Cossus cossus L.)
Ίσως το μεγαλύτερο έντομο που προσβάλει τα οπωροφόρα στην
Ελλάδα. Τα θηλυκά έχουν άνοιγμα πτερύγων έως 100 χιλ. Τα αρσενικά όμως είναι
μικρότερα. Το χρώμα του εντόμου είναι σταχτί προς καφέ και σε πολλά είδη είναι
ίδιο με τον κορμό του δένδρου. Η προνύμφη που είναι και η ζημιογόνος φθάνει σε
μήκος τα 0,8 εκ. Το χρώμα της είναι ρόδινο στα νώτα (επάνω) και στα πλευρά. Η
προθωρακική χώρα είναι μαύρη. Προσοχή το έντομο μπορεί να δαγκώσει και να προκαλέσει έντονο πόνο, μην το πιάνετε χωρίς γάντια.
Έχει μία γενεά κάθε 2 χρόνια, Διαχειμάζει μέσα στις στοές που
ανοίγει στο δένδρο. Τα ενήλικα (πεταλούδες) εμφανίζονται το Μάιο έως τον Αύγουστο και εναποθέτουν τα αυγά τους στις ρωγμές του φλοιού των δένδρων. Τα αυγά
(καστανωπά με αυλακώσεις) είναι συνήθως σε ομάδες των 20-50. Οι προνύμφες
μπαίνουν στο φλοιό και τον πρώτο χρόνο δεν ξεπερνούν το Κάμβιο, αδρανοποιούνται
ελαφρώς τον χειμώνα και νωρίς την άνοιξη διαρρηγνύουν περεταίρω τη στοά στο εσωτερικό
του ξύλου.
Εικόνα 1. Ενήλικο έντομο Cossus cossus
Η αντιμετώπιση το εντόμου είναι εξαιρετικά δύσκολη, διότι οι
προνύμφες προστατεύονται μέσα στις στοές και γιατί το χρονικό περιθώριο όπου
υπάρχουν τέλεια και εναποθέτουν αυγά είναι πολύ μεγάλο.
Εάν αντιληφθείτε την παρουσία προνυμφών στους κορμούς σας πρέπει
αμέσων να προβείτε στις παρακάτω ενέργειες.
1)Ξελακιάστε αμέσως τα δένδρα μέχρι τα σημεία της προσβολή, 6-15 εκατοστά είναι συνήθως.
2)Σκοτώστε μηχανικά όσες προνύμφες βλέπετε.
3)Με ένα σύρμα προσπαθήστε να σκοτώσετε όσες είναι μέσα στις στοές.
4)Αν η ζημιές είναι πολύ μεγάλες μπορείτε να πλύνετε τους κορμούς με οργανοφωσφωρικό εντομοκτόνο π.χ. χλωροπυριφός.
5)Στην Ιταλία εμβαπτίζουν μπατονέτες σε δηλητήριο και τις εναποθέτουν μέσα στις στοές.
6)Αντί για οργανοφωσφωρικό εντομοκτόνο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εντομοπαθογόνους νηματώδης.
7)Αν η προσβολή είναι σε βραχίονα και όχι στον κορμό τότε αφαιρέστε τον βραχίονα και κάψτε τον.
Εικόνα 2. Προνύμφη του εντόμου Cossus cossus
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο email της ιστοσελίδας.
Αυτήν την περίοδο, ιδιαίτερα μετά το κλάδεμα των δέντρων, είναι απαραίτητη η εφαρμογή χειμερινού ψεκασμού στα οπωροφόρα μας.
Ο σκοπός της εφαρμογής του χειμερινού ψεκασμού είναι να θανατώσει τα ενήλικα έντομα και ακάρεα (αλλά και τα αυγά τους) που τυχόν διαχειμάζουν εντός των φυτικών επιφανειών, καθώς και η αντιμετώπιση των μυκήτων. Για αυτό, κατά τον ψεκασμό δίνουμε προσοχή το ψεκαστικό υγρό να καλύψει όλη την επιφάνεια των δέντρων μας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνουμε σε κουφώματα, ανασηκωμένους φλοιούς και κουφάλες δέντρων, όπου είναι πιθανά σημεία στα οποία μπορεί να διαχειμάζουν τα έντομα.
Για τον χειμερινό ψεκασμό είναι απαραίτητη η προσθήκη στο ψεκαστικό υγρό, χειμερινών λαδιών (ή και θερινών) σε συνδυασμό με χαλκούχα σκευάσματα και ενός εντομοκτόνου (π.χ. chlorpyriphos). Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε θειασβέστειο ή βορδιγάλειο πολτό.
Περισσότερες πληροφορίες για χειμερινές επεμβάσεις σε Ροδακινιά, Νεκταρινιά, Κερασιά, Μηλιά και Αχλαδιά, μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο "Χειμερινές επεμβάσεις"
