Τα μηλοειδή είναι από τις σημαντικότερες δενδρώδεις καλλιέργειες στην Ελλάδα. Η καλλιέργεια της μηλιάς βρίσκεται στην τέταρτη θέση μετά από αυτές της ελιάς, της ροδακινιάς και των εσπεριδοειδών με μια συνολική παραγωγή 251000 τόνων (FAO, 2012), ενώ αυτής της αχλαδιάς στην έβδομη θέση αμέσως μετά από τα ακτινίδια και βερίκοκα με μιά συνολική παραγωγή 77600 τόνων (FAO, 2012).
Τα μηλοειδή πλήττονται από διάφορες ασθένειες κατά την περίοδο την Άνοιξης που αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως θα επηρεάσουν αργότερα την συνολική παραγωγή αλλά και την ποιότητα του καρπού.
Εικόνα 1: Προσβολή φουζικλαδίου σε καρπό μηλιάς
Φουζικλάδιο
Το φουζικλάδιο στη μηλιά οφείλεται στον μύκητα Venturia inaequalis, ενώ ο Venturia pyrina είναι υπεύθυνος για το φουζικλάδιο στην αχλαδιά και ο Spilocaea pyracantha στη μουσμουλιά, οι οποίοι προσβάλουν κυρίως φύλλα και καρπούς. Ο μύκητας προσβάλλει διάφορα μηλοειδή και προτιμάει χρονιές με δροσερό και με ψηλή υγρασία κατά την περίοδο της Άνοιξης.
Η προσβολή κάνει την εμφάνιση της στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του καρπού, μόλις εμφανιστεί ο πρώτος πράσινος ιστός από το άνθος, στάδιο το οποίο οι καρποί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι. Η προσβολή αν δεν αντιμετωπιστεί συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι και το τέλος Ιουνίου.
Πάνω στα φύλλα και τους καρπούς προκαλεί κυκλικές έως ακανόνιστες κηλίδες με ελαιώδη χρώμα στην αρχή που αργότερα αποκτούν την γνωστή βελούδινη υφή (βλ. Εικόνα 1), ενώ η εμφάνιση του σε βλαστούς είναι σπάνια. Στους καρπούς προκαλεί καστανές ή μαύρες υπερυψωμένες κηλίδες που στην συνέχεια αποκτούν βελούδινη υφή. Προσβολή του καρπού σε νεαρό στάδιο έχει σαν αποτέλεσμα την παραμόρφωση του λόγω νέκρωσης των προσβεβλημένων ιστών, ενώ προσβολή αφότου ο καρπός έχει το τελικό μέγεθος του, έχει σαν αποτέλεσμα της υποβάθμισης της ποιότητας των καρπών.
Καταπολέμηση Φουζικλαδίου
Η καταπολέμηση του μύκητα πρέπει να γίνεται με ένα συνδυασμό καλλιεργητικών μέτρων και ψεκασμών. Ο μύκητας διαχειμάζει στα πεσμένα φύλλα στο έδαφος για αυτό το λόγω είναι απαραίτητη το παράχωμα των φύλλων στο έδαφος. Προσπαθούμε να μειώσουμε την υγρασία γύρω από την κόμη, τόσο με καλό κλάδεμα, τόσο και με αραιή φύτευση όπου είναι εφικτό. Ψεκασμοί κατά του φουζικλαδίου πρέπει να γίνονται χωρίς εξαίρεση κατά την πράσινη κορυφή, την ρόδινη κορυφή και κατά την πτώση των πετάλων (75%) με κατάλληλα μυκητοκτόνα.
Εικόνα 2: Προσβολη ωιδίου σε καρπό μηλιάς.
Ωίδιο
Το ωίδιο είναι επίσης μια σημαντική ασθένεια της μηλιάς προκαλώντας εξασθένηση των δέντρων καθώς και μείωση και υποβάθμιση της παραγωγής. Οφείλεται στον μύκητα Podosphaera leucotricha, ο οποίος προσβάλλει κυρίως τα φύλλα, τρυφερούς βλαστούς και τους καρπούς. Τα προσβεβλημένα φύλλα φαίνονται να είναι καλυμμένα με μια αλευρώδη εξάνθηση, η οποία πρόκειται για το μυκήλιο και τους κονιδιοφόρους του μύκητα. Ο μύκητας διαχειμάζει στους οφθαλμούς για αυτό το λόγο μολύνει τα φύλλα μόλις σχηματιστούν με αποτέλεσμα να παραμένουν καχεκτικά. Οι προσβεβλημένοι βλαστοί, πέραν της λευκής εξανθήσεως, μπορεί να παρουσιαστεί και ξήρανση στην κορυφή τους. Ενώ προσβολή των καρπών προκαλείτε ζημιά από ένα σύμπλεγμα δικτυωτών γραμμών που μοιάζει με σκουριά και αυτό οφείλεται στην νέκρωση των επιδερμικών κυττάρων (βλ. Εικόνα 2).
Καταπολέμηση ωιδίου
Κατά την χειμερινή περίοδο προσπαθούμε να μειώσουμε το αρχικό μόλυσμα αφαιρώντας όλα τα κοντά και καχεκτικά κλαδιά γιατί το πιο πιθανόν να είναι προσβεβλημένα με την διαχειμάζουσα μορφή του μύκητα, ακολουθούμενο με χειμερινό ψεκασμό. Την άνοιξη η καταπολέμηση του μύκητα γίνεται με ψεκασμούς με κατάλληλα ωιδοκτόνα καθ όλη την βλαστική περίοδο.
Μονίλια
Οι μονίλιες ή φαιές σήψεις είναι μια οικονομικής σημασίας ασθένεια, η οποία εμφανίζεται σε όλα τις περιοχές που καλλιεργούνται μηλοειδή και πυρηνόκαρπα. Προκαλεί προσυλλεκτικές καθώς και μετασυλλεκτικές σήψεις των καρπών, αλλά και εξασθένηση των δέντρων και μείωση της παραγωγής έμμεσα λόγω αποξήρανσης των κλαδιών. Υπεύθυνοι είναι διάφοροι μύκητες του γένους Monilinia και συγκεκριμένα ο Monilinia fructigena για προσβολές σε καρπούς και ο Monilinia laxa για προσβολές σε καρπούς, άνθη, φύλλα και κλαδιά.
Ο μύκητας διαχειμαζει σε μουμιοποιημένους καρπούς της προηγούμενης χρονιάς, ο οποίος κατά τις πρώτες μέρες της Άνοιξης σχηματίζει καρποφορίες οι οποίες θα μολύνουν κυρίως μέσω των άνθεων. Η προσβολή μπορεί να γίνει και μέσω πληγών μετά από χαλαζόπτωση.
Προτιμάει συνθήκες υψηλής υγρασίας (π.χ. παρατεταμένη βροχόπτωση), χαμηλών θερμοκρασιών και συννεφιασμένου καιρού, συνθήκες που κατά κύριο λόγω παρατείνουν την περίοδο ανθοφορίας.
Καταπολέμηση μονίλιας
Κατά την χειμερινή περίοδο μαζεύουμε τους μουμιοποιημένους καρπούς αλλά και κλαδιά τα οποία είναι πιθανόν μολυσμένα, μειώνοντας έτσι το αρχικό μόλυσμα. Σε ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης του παθογόνου, καθώς και αμέσως μετά από χαλαζόπτωση κάνουμε ψεκασμούς με κατάλληλα μυκητοκτόνα.
Εικόνα 3: Χαρακτηριστικό "κάψιμο" από προσβολή Erwinia amylovora
Βακτηριακό κάψιμο
Το βακτηριακό κάψιμο προκαλεί μεγάλης οικονομικής σημασίας ζημιές σε μηλοείδη ιδιαίτερα σε χρονιές με υγρό καιρό. Υπεύθυνο είναι το βακτήριο Erwinia amylovora. Το βακτήριο διαχειμάζει στην περιφέρεια ελκών που δημιουργήθηκαν από προσβολές της προηγούμενης χρονιάς. Το βακτήριο προτιμάει θερμοκρασίες άνω των 18oC, συνθήκες στις οποίες πολλαπλασιάζεται με γρήγορους ρυθμούς. Η μετάδοση του γίνεται κυρίως με τα έντομα (π.χ. μέλισσες) αλλά και με την βροχή και εισέρχεται εντός των δέντρων μέσω των άνθεων αλλά και πληγωμένων βλαστών (π.χ. από χαλαζόπτωση).
Κατά την προσβολή, παρατηρείται μαύρισμα των βλαστών και των φύλλων οι οποίοι φαίνονται σαν να έχουν καεί (εξού και το όνομα, κάψιμο, βλ Εικόνα 3). Το αποτέλεσμα είναι οι βλαστοί να παραμορφώνονται στην κορυφή και να αποκτούν το σχήμα μπαστουνιού. Τα προσβεβλημένα φύλλα παραμένουν στους βλαστούς ακόμη και τον χειμώνα. Αν το βακτήριο δεν αντιμετωπιστεί, η μόλυνση μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και τους κύριους βραχίονες του δέντρου προκαλώντας και ξήρανση του την ίδια χρονιά.
Καταπολέμηση βακτηριακού καψίματος
Πρέπει να εφαρμόζεται μια σειρά από καλλιεργητικές πρακτικές που περιλαμβάνει σωστό κλάδεμα, μειωμένη αζωτούχα λίπανση, καθώς και χειμερινούς ψεκασμούς κατά την περίοδο φουσκώματος των οφθαλμών, πρακτικές που μειώνουν σημαντικά το μόλυσμα. Αργότερα την Άνοιξη, οι προσβεβλημένοι βλαστοί πρέπει να αφαιρούνται τουλάχιστον 20-25 cm κάτω από το μολυσμένο βλαστό και να ακολουθούνται πάντα ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα.
Δεν είναι καθόλου παράξενο κάποιο εντομοκτόνο που ψεκάζαμε παλιά, με κάποια συγκεκριμένη δόση τώρα να μην έχει αποτέλεσμα και αναγκαζόμαστε να χρησιμοποιούμε μεγαλύτερες δόσεις για επιτύχουμε τα ίδια αποτελέσματα. Τότε λέμε ότι τα έντομα εθίστηκαν στο εντομοκτόνο ή απόκτησαν ανθεκτικότητα σε αυτό.
Ανθεκτικότητα ή εθισμός των εντόμων σε κάποιο εντομοκτόνο είναι όταν ένας πληθυσμός εντόμων από ευπαθής, αποκτά ανθεκτικότητα σε κάποιο εντομοκτόνο με την πάροδο των γενεών.
Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι με την χρήση κάποιου εντομοκτόνου δεν θανατώνεται ολόκληρος ο πληθυσμός των εντόμων, αλλά πάντα ένα μικρό μέρος τους πάντα επιβιώνει. Αυτό το μέρος του πληθυσμού έχει τα γονίδια που προκαλούν την ανθεκτικότητα κατά του εντομοκτόνου (π.χ. γονίδια που μεταβολίζουν πιο γρήγορα το εντομοκτόνο μέσα στο σώμα του εντόμου). Και επειδή η ανθεκτικότητα είναι κληρονομική, με την διαδοχική χρήση του ίδιου εντομοκτόνου αυξάνουμε τα έντομα τα οποία είναι ανθεκτικά στο εντομοκτόνο, έτσι πάντα τα έντομα της επόμενης γενεάς θα είναι πιο ανθεκτικά από αυτά της προηγούμενης.
Εικόνα 1: Με κόκκινο χρώμα φαίνονται τα ανθεκτικά έντομα
Προσοχή όμως να μην αποδίδουμε την ανθεκτικότητα στα έντομα, όταν η μη αποτελεσματικότητα του εντομοκτόνου οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος, όπως η κακή παρασκευή του ψεκαστικού υγρού ή ο κακός ψεκασμός. Η φαινομενικά μη αποτελεσματικότητα του εντομοκτόνου μπορεί επίσης να οφείλεται σε κάποια έξαρση του πληθυσμού των εντόμων ή όταν τα έντομα βρίσκονται σε πυκνούς πληθυσμούς. Για να καταλάβουμε αν κάποιο έντομο είναι ανθεκτικό σε μια δραστική ουσία πρέπει να το εξετάσουμε σε βάθος χρόνου, επί σειρά πολλών γενεών εντόμων και αν δούμε ότι για την καταπολέμηση του χρειαζόμαστε όλο και υψηλότερες δόσεις της ίδιας δραστικής ουσίας για να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα τότε λέμε ότι ο πληθυσμός αυτός είναι ανθεκτικός στο εν λόγω εντομοκτόνο.
Για να περιορίσουμε την ανθεκτικότητα των εντόμων πρέπει να εφαρμόζουμε μερικά μέτρα τα οποία πρέπει να τηρούμε πάντα σε κάθε ψέκασμα.
Μέτρα
1. Προσπαθούμε να περιορίσουμε τον αριθμό των ψεκασμάτων μας κοιτάζοντας πάντα το ΕΟΖ (Επίπεδο Οικονομικής Ζημιάς). Με λίγα λόγια δεν ψεκάζουμε ποτέ όταν το κόστος του ψεκάσματος μας, είναι μεγαλύτερο από την ζημιά που θα κάνει κάποιο έντομο στην παραγωγή.
2. Όταν είναι εφικτό, κάνουμε μόνο τοπικές επεμβάσεις. Δηλαδή αν παρατηρήσαμε αυξημένους πληθυσμούς κάποιου εντόμου σε ένα κομμάτι του χωραφιού μας, κάνουμε ψεκασμό μόνο σε αυτό το κομμάτι.
3. Σημαντικό είναι η εναλλαγή εντομοκτόνων με διαφορετικό τρόπο δράσης. Αν και αρκετοί παραγωγοί και γεωπόνοι το γνωρίζουν αυτό, συχνά το εφαρμόζουν λανθασμένα. Για κάθε εντομοκτόνο πρέπει να γνωρίζουμε την δραστική ουσία του αλλά και σε μια χημική ομάδα ανήκει η δραστική ουσία.
ΛΑΘΟΣ: Όταν π.χ. το εντομοκτόνο Α μπορεί εναλλάσσετε από εντομοκτόνο Β (που ανήκει σε διαφορετική εταιρία) αλλά και τα δυο μπορεί να περιέχουν την ίδια δραστική ουσία (π.χ alpha-cypermethrin) ή το εντομοκτόνο Α (π.χ alpha-cypermethrin) να εναλλάσσεται με το εντομοκτόνο Γ (deltamethrin) αλλά και τα δυο είναι πυρεθροειδή εντομοκτόνα και έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης.
ΣΩΣΤΟ: είναι να εναλλάσσουμε εντομοκτόνα με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης, όπως π.χ. η εναλλαγή πυρεθροειδών εντομοκτόνων με οργανοφωσφορικά.
4. Κάνουμε συνδυασμούς εντομοκτόνων τα οποία έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης. Έτσι ώστε αν επιβιώσουν ανθεκτικά έντομα στο εντομοκτόνο Α, να θανατωθούν από το εντομοκτόνο Β, το ίδιο και το ανάποδο.
5. Χρησιμοποίηση φυσικών εχθρών. π.χ. η πασχαλίτσα είναι αρκετά αποτελεσματική για την καταπολέμηση της αφίδας.
6. Όταν δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, Αύξηση της δόσης του εντομοκτόνου. Αλλά μόνο για λίγες φορές, για το λόγο ότι η συνεχόμενη χρήση υψηλής δόσης αυξήσει την ανθεκτικότητα.
Όλοι όσοι ασχολούνται με την περιποίηση του κήπου τους σίγουρα μεταξύ και άλλων φυτών θα υπάρχει σχεδόν πάντα και ένα φυτό τριανταφυλλιάς. Αλλά μια προσβολή από κάποιο μύκητα είναι αρκετή για να απειλήσουν την μοναδική ομορφιά της.
Προληπτικά Μέτρα
Όταν ποτίζουμε, προσπαθούμε πάντα το νερό να μην διαβρέχει ποτέ τα φύλλα γιατί τότε δημιουργούνται συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη ασθενειών.
Αρρωστημένα φύλλα, βλαστοί και άνθη πρέπει να αφαιρούνται, όπου είναι δυνατόν.
Κατά το κλάδεμα, δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στον καλό αερισμό στο εσωτερικό της τριανταφυλλιάς, αφού θα μας γλυτώσει από αρκετή ταλαιπωρία αργότερα
Παράλληλα μπορούμε να εφαρμόσουμε προληπτικούς ψεκασμούς για τους κυριότερους εχθρούς και ασθένειες.
Κυριότερες Ασθένειες
Ωίδιο
Πρόκειται για την κυριότερη ασθένειας της τριανταφυλλιάς, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Άνοιξης. Αναγνωρίζεται από το γνωστό λευκό επίχρισμα, κάτι σαν χνούδι, που αφήνει πάνω στα φύλλα.
Εικόνα 2: Ωίδιο σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Μαύρη κηλίδωση
Ακόμη μια ασθένεια της τριανταφυλλιάς. Δημιουργεί μαύρες κηλίδες πάνω στα φύλλα που αργότερα αυτά κιτρινίζουν και ξηραίνονται. Μπορεί να παρουσιαστεί κυρίως όταν ο καιρός είναι βροχερός.
Εικόνα 3: Χαρακτηριστικές μαύρες κυκλικές κηλίδες πάνω σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Σκωρίαση
Μπορείς να την αναγνωρίσεις εύκολα από τα πορτοκαλί στίγματα, χαρακτηριστικό της ασθένειας, στην κάτω πλευρά των φύλλων.
Εικόνα 4: Σκωρίαση σε φύλλα τριανταφυλλιάς
Περονόσπορος της τριανταφυλιάς
Εμφανίζει κοκκινο-καφέ κηλίδες πάνω στα φύλλα, όπως αυτά της φωτογραφίας, τα οποία αργότερα θα πέσουν. Εμφανίζεται κυρίως όταν ο καιρός είναι βροχερός
Εικόνα 5: Κηλίδες ακανόνιστου σχήματος οφειλόμενες στον περονόσπορο
Αντιμετώπιση ασθενειών
Το ωίδιο αντιμετωπίζεται με την χρήση θειαφιού, προσεκτικά όμως γιατί θειάφι δεν χρησιμοποιούμε όταν η θερμοκρασία είναι μικρότερη από 18 oC ή μεγαλύτερη από 30 oC. Εναλλακτικά μπορούμε να ψεκάσουμε με κάποιο ωιδοκτόνο όπως το myclobutanil, ή το Tebuconazole. Για να προλάβουμε την μαύρη κηλίδωση και τον περονόσπορο, αν δούμε ο καιρός είναι αρκετά βροχερός κατά την άνοιξη ή το φθινόπωρο μπορούμε να κάνουμε προληπτικά ένα ψεκασμό με κάποιο χαλκούχο σκεύασμα. Με την εμφάνιση όμως των πρώτων συμπτωμάτων καλύτερα να κάνουμε ένα ψεκασμό με mancozeb. Για την σκωρίαση μπορούμε πάλι να χρησιμοποιήσουμε το Tebuconazole μόνο του ή σε συνδυασμό μαζί με thiophanate-methyl για καλύτερα αποτελέσματα.
Ακόμη μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο "Οδηγός καλλιέργειας της τριανταφυλλιάς"
Η ακτινιδιά είναι ευαίσθητη στις προσβολές από νηματώδης, τα είδη που την προσβάλουν συνήθως είναι το Meloidogyne hapla και Meloidogyne javanica, και τα δύο είδη προσβάλουν τα ριζικά τριχίδια δημιουργώντας κάλους (μικρούς όγκους).
Στην ακτινιδιά που έχει προσβληθεί παρατηρούμε μια εξασθένιση του δένδρου, με μικρή βλαστοφορία, μικροφυλλία και μικροκαρπία, ενώ σε περιόδους θερμικού στρες αφυδατώνονται ακόμα και οι καρποί (μαλακώνουν).
Ο εντοπισμός της προσβολής είναι εύκολος, απλά πρέπει να ξεσκαλίσετε λίγο το έδαφος και κάνετε έναν έλεγχο στις ρίζες για παρουσία κάλων.
Εικόνα 1. Ρίζες ακτινιδιάς προσβεβλημένες από νηματώδης
Στις 2/3/2013 επιτόπιος έλεγχος γεωπόνου της agro-help εντόπισε προσβολή σε δένδρα ακτινιδιάς με τα παραπάνω συμπτώματα (όπως μας τα περιέγραψε και ο παραγωγός).
Εικόνα 2. Μικροσκοπική απεικόνιση, πιθανώς πρόκειται για Meloidogyne spp.
Εικόνα 3. Προσβολή από νηματώδης σε ριζίδια.
Η αντιμετώπιση της ασθένειας γίνεται κυρίως χημικά με ριζοπότισμα νηματοδοκτώνου (Fenamiphos). Περαιτέρω τρόπους αντιμετώπισης θα βρείτε εδώ.
Οι εξώασκοι είναι μύκητες του γένους Taphrina και χαρακτηρίζονται από τις υπερπλασίες που εμφανίζουν τα νεαρά φύλλα και άλλα υπέργεια μέρη του φυτού.
Στη ροδακινιά, τα συμπτώματα των φύλλων είναι εμφανή την άνοιξη, συνήθως ένα μήνα μετά την άνθιση. Τα φύλλα εμφανίζουν υπερπλασίες και κατσάρωμα, λόγω της διόγκωσης των παρεγχυματικών κυττάρων. Το χρώμα τους μπορεί να γίνει από πορφυρό έως ελαφρώς κίτρινο. Στο τέλος τα φύλλα καφετιάζουν, ξεραίνονται και πέφτουν.
Προσοχή δεν πρέπει να γίνει σύγχυση στην αναγνώριση του μύκητα με προσβολές αφίδων που προκαλούν επίσης κατσάρωμα. Αν ανοίξετε το μολυσμένο φύλλο και δεν δείτε αφίδες στην εσωτερική περιοχή τότε είναι εξώασκος.
Η αντιμετώπιση του εξώασκου είναι εύκολη με έναν μόνο ψεκασμό, ωστόσο πρέπει να δίνεται σημαντική προσοχή σε περιόδους της άνοιξης με υγρό καιρό. O ψεκασμός πρέπει να γίνει ή το φθινόπωρο με την πτώση των φύλλων, ή στο φούσκωμα των οφθαλμών την άνοιξη. Χρησιμοποιούνται χαλκούχα σκευάσματα και βορδιγάλειος πολτός στην πτώση των φύλλων ή Ζιράμ στο φούσκωμα των οφθαλμών, πριν εκπτυχθεί πράσινη βλάστηση (3-4 κιλά/τόνο) .
Στη ροδακινιά, τα συμπτώματα των φύλλων είναι εμφανή την άνοιξη, συνήθως ένα μήνα μετά την άνθιση. Τα φύλλα εμφανίζουν υπερπλασίες και κατσάρωμα, λόγω της διόγκωσης των παρεγχυματικών κυττάρων. Το χρώμα τους μπορεί να γίνει από πορφυρό έως ελαφρώς κίτρινο. Στο τέλος τα φύλλα καφετιάζουν, ξεραίνονται και πέφτουν.
Προσοχή δεν πρέπει να γίνει σύγχυση στην αναγνώριση του μύκητα με προσβολές αφίδων που προκαλούν επίσης κατσάρωμα. Αν ανοίξετε το μολυσμένο φύλλο και δεν δείτε αφίδες στην εσωτερική περιοχή τότε είναι εξώασκος.
Η αντιμετώπιση του εξώασκου είναι εύκολη με έναν μόνο ψεκασμό, ωστόσο πρέπει να δίνεται σημαντική προσοχή σε περιόδους της άνοιξης με υγρό καιρό. O ψεκασμός πρέπει να γίνει ή το φθινόπωρο με την πτώση των φύλλων, ή στο φούσκωμα των οφθαλμών την άνοιξη. Χρησιμοποιούνται χαλκούχα σκευάσματα και βορδιγάλειος πολτός στην πτώση των φύλλων ή Ζιράμ στο φούσκωμα των οφθαλμών, πριν εκπτυχθεί πράσινη βλάστηση (3-4 κιλά/τόνο) .
Εικόνα: Προσβεβλημένα φύλλα ροδακινιάς από τον Μύκητα Taphrina deformans
Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει πλήθος αναφορών και επιτόπιων παρατηρήσεων που αφορούν προσβολές από το έντομο Κόσσος (Cossus cossus), σε κτήματα οπωροφόρων κυρίως Ροδακινιάς, Νεκταρινιάς και κερασιάς. Οι γεωπόνοι της agro-help.com εφιστούν την προσοχή των παραγωγών διότι όπως διαπιστώθηκε ο Κόσσος << θερίζει >> στην κυριολεξία τα κτήματα ανυποψίαστων παραγωγών. Καλούνται όλοι οι παραγωγοί Νεκταρινιών, κερασιών, ροδάκινων λωτών κ.α. να κάνουν επιτόπιες παρατηρήσεις στα αγροκτήματα τους. Ειδικότερα να ξελακιάσουν τυχαία 2 με 5 δένδρα ανά στρέμμα και να ελέγξουν τους κορμούς για ύπαρξη στοών ή και της προνύμφης (σκουλήκι)(Εικόνα 2).
Σε περίπτωση που αντιληφθούν το παραμικρό πρέπει αμέσως να ενημερώσουν τον Γεωπόνο τους και να αρχίσουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση του εντόμου.
Αντιμετώπιση
του εντόμου Κόσσος (Cossus cossus L.)
Ίσως το μεγαλύτερο έντομο που προσβάλει τα οπωροφόρα στην
Ελλάδα. Τα θηλυκά έχουν άνοιγμα πτερύγων έως 100 χιλ. Τα αρσενικά όμως είναι
μικρότερα. Το χρώμα του εντόμου είναι σταχτί προς καφέ και σε πολλά είδη είναι
ίδιο με τον κορμό του δένδρου. Η προνύμφη που είναι και η ζημιογόνος φθάνει σε
μήκος τα 0,8 εκ. Το χρώμα της είναι ρόδινο στα νώτα (επάνω) και στα πλευρά. Η
προθωρακική χώρα είναι μαύρη. Προσοχή το έντομο μπορεί να δαγκώσει και να προκαλέσει έντονο πόνο, μην το πιάνετε χωρίς γάντια.
Έχει μία γενεά κάθε 2 χρόνια, Διαχειμάζει μέσα στις στοές που
ανοίγει στο δένδρο. Τα ενήλικα (πεταλούδες) εμφανίζονται το Μάιο έως τον Αύγουστο και εναποθέτουν τα αυγά τους στις ρωγμές του φλοιού των δένδρων. Τα αυγά
(καστανωπά με αυλακώσεις) είναι συνήθως σε ομάδες των 20-50. Οι προνύμφες
μπαίνουν στο φλοιό και τον πρώτο χρόνο δεν ξεπερνούν το Κάμβιο, αδρανοποιούνται
ελαφρώς τον χειμώνα και νωρίς την άνοιξη διαρρηγνύουν περεταίρω τη στοά στο εσωτερικό
του ξύλου.
Εικόνα 1. Ενήλικο έντομο Cossus cossus
Η αντιμετώπιση το εντόμου είναι εξαιρετικά δύσκολη, διότι οι
προνύμφες προστατεύονται μέσα στις στοές και γιατί το χρονικό περιθώριο όπου
υπάρχουν τέλεια και εναποθέτουν αυγά είναι πολύ μεγάλο.
Εάν αντιληφθείτε την παρουσία προνυμφών στους κορμούς σας πρέπει
αμέσων να προβείτε στις παρακάτω ενέργειες.
1)Ξελακιάστε αμέσως τα δένδρα μέχρι τα σημεία της προσβολή, 6-15 εκατοστά είναι συνήθως.
2)Σκοτώστε μηχανικά όσες προνύμφες βλέπετε.
3)Με ένα σύρμα προσπαθήστε να σκοτώσετε όσες είναι μέσα στις στοές.
4)Αν η ζημιές είναι πολύ μεγάλες μπορείτε να πλύνετε τους κορμούς με οργανοφωσφωρικό εντομοκτόνο π.χ. χλωροπυριφός.
5)Στην Ιταλία εμβαπτίζουν μπατονέτες σε δηλητήριο και τις εναποθέτουν μέσα στις στοές.
6)Αντί για οργανοφωσφωρικό εντομοκτόνο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εντομοπαθογόνους νηματώδης.
7)Αν η προσβολή είναι σε βραχίονα και όχι στον κορμό τότε αφαιρέστε τον βραχίονα και κάψτε τον.
Εικόνα 2. Προνύμφη του εντόμου Cossus cossus
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο email της ιστοσελίδας.
Αυτήν την περίοδο, ιδιαίτερα μετά το κλάδεμα των δέντρων, είναι απαραίτητη η εφαρμογή χειμερινού ψεκασμού στα οπωροφόρα μας.
Ο σκοπός της εφαρμογής του χειμερινού ψεκασμού είναι να θανατώσει τα ενήλικα έντομα και ακάρεα (αλλά και τα αυγά τους) που τυχόν διαχειμάζουν εντός των φυτικών επιφανειών, καθώς και η αντιμετώπιση των μυκήτων. Για αυτό, κατά τον ψεκασμό δίνουμε προσοχή το ψεκαστικό υγρό να καλύψει όλη την επιφάνεια των δέντρων μας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνουμε σε κουφώματα, ανασηκωμένους φλοιούς και κουφάλες δέντρων, όπου είναι πιθανά σημεία στα οποία μπορεί να διαχειμάζουν τα έντομα.
Για τον χειμερινό ψεκασμό είναι απαραίτητη η προσθήκη στο ψεκαστικό υγρό, χειμερινών λαδιών (ή και θερινών) σε συνδυασμό με χαλκούχα σκευάσματα και ενός εντομοκτόνου (π.χ. chlorpyriphos). Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε θειασβέστειο ή βορδιγάλειο πολτό.
Περισσότερες πληροφορίες για χειμερινές επεμβάσεις σε Ροδακινιά, Νεκταρινιά, Κερασιά, Μηλιά και Αχλαδιά, μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο "Χειμερινές επεμβάσεις"
Αυτή την εποχή παρατηρούνται αυξημένες πτήσεις του δάκου της ελιάς (Bactrocera oleae). Αν δεν παρθούν έγκαιρα τα μέτρα για την καταπολέμηση του, η ζημιά μπορεί να φτάσει και ακόμη να υπερβεί το 50-60%, υποβαθμίζοντας παράλληλα την ποιότητα του ελαιολάδου αυξάνοντας την οξύτητα του.
Το επιδεκτικό στάδιο προσβολής του καρπού είναι το στάδιο της πήξης του πυρήνα, και είναι το στάδιο στο οποίο συστήνονται οι ψεκασμοί. Αν η θερμοκρασία όμως ξεπεράσει τους 35oC, τότε παρατηρείται μια αισθητή μείωση των πληθυσμών του δάκου, λόγω αύξησης της θνησιμότητας, ενώ επίσης παρατηρείται μεγάλο ποσοστό στειρότητας του εντόμου.
Οι ψεκασμοί για την καταπολέμηση του δάκου μπορεί να είναι είτε δολωματικοί, είτε καθολικοί ψεκασμοί. Αν όμως παρατηρηθούν μεγάλοι πληθυσμοί δάκου τότε συστήνεται να γίνουνται καθολικοί ψεκασμοί.
Οι δολωματικοί ψεκασμοί γίνονται με ψεκασμό κατάλληλου εντομοκτόνου (alpha-cypermethrin, dimethoate, lambda-cyhalothrin, thiacloprid) σε συνδυασμό μαζί με υδρολυμένες πρωτεΐνες. Χρησιμοποιούμε πάντα χαμηλή πίεση στον ψεκαστήρα, για να σχηματιστούν έτσι πιο χοντρές σταγόνες ψεκασμού. Εφαρμόζουμε τον δολωματικό ψεκασμό στην βορινή πλευρά του δέντρου και προσπαθούμε να καλύψουμε καλά το εσωτερικό του δέντρου. Το δόλωμα μπορεί να ψεκάζεται ανά δεύτερο δέντρο, ενώ αν η καλλίεργεια μας είναι αραιοφυτεμένη τότε πιο σωστό είναι να εφαρμόζεται σε κάθε δέντρο ξεχωριστά.
Οι καθολικοί ψεκασμοί μπορούν να γίνουν με κατάλληλα εντομοκτόνα όπως τα alpha-cypermethrin, beta-cyfluthrin, cypermethrin,deltamethrin, dimethoate, lambda-cyhalothrin, thiacloprid ή zeta-cypermethrin στις συνιστώμενες δοσολογίες.
Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν στην αγορά φερομονικές παγίδες εμποτισμένες σε εντομοκτόνο και ανθρακικό αμμώνιο στο εσωτερικό σαν προσελκυστικό. Πως μοιάζουν οι παγίδες και πως γίνεται η εφαρμογή τους φαίνεται στην Εικόνα 1. Φαίνεται να έχουν καλά αποτελέσματα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και σε βιολογικές καλλιέγειες. Η τοποθέτηση τους γίνεται ανά 1 δέντρο, ενώ σε αραιοφυτεμένες καλλιέργειες καλό είναι να τοποθετηθούν ανά δέντρο.
Περισόστερα για την καλλίεργεια της ελιάς μπορείται να βρείτε στο άρθρο "Η καλλιέργεια της Ελιάς (Olea sativa)".
Εικόνα 1: Φερεμονικές παγίδες κατά του δάκου της Ελιάς
Η καλλιέργεια της ροδιάς είναι μια από τις καλλιέργειες με αυξημένο το ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν η αλματώδης αύξηση της φύτευσης φυτών ροδιάς σε όλη την χώρα. Πρέπει να γνωρίζουμε όπως πως οι ροδιά προσβάλλεται και από αρκετούς εχθρούς, που αντιμετωπίζονται όμως σχετικά εύκολα. Σας παρουσιάζουμε τους κυριότερους εχθρούς της ροδιάς.
Αφίδες
Προσβάλλουν κυρίως νεαρούς βλαστούς, ενώ σε περιπτώσεις βαριάς προσβολής μπορεί να προσβάλουν και τα άνθη. Οι αφίδες εκκρίνουν ένα μελίτωμα το οποίο καλύπτει τα φύλλα, το οποίο είναι αρκετό για να προσελκύσει τα μυρμήγκια, ενώ είναι και το κατάλληλο υπόστρωμα για την ανάπτυξη καπνιάς. Οι αφίδες αντιμετωπίζονται εύκολα με διάλυμα σαπουνιού και οινοπνεύματος ή με την χρήση νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων όπως imidacloprid ή acetamiprid.
Μεσογειακή Μύγα
Όταν αρχίζει να αλλάζει χρώμα η επιδερμίδα κατά την ωρίμανση, αυτό είναι το κατάλληλο στάδιο στο οποίο προσβάλλει η μεσογειακή μύγα αλλά και το κατάλληλο στάδιο για ψεκασμούς με κάποιο πυρεθροειδές εντομοκτόνο. Προληπτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δολωματικούς ψεκασμούς με υδρολυμένες πρωτεΐνες και ενός εντομοκτόνου, όπως και την χρήση κίτρινων κολλητικών παγίδων.
Τζιτζικάκια
Προσβάλλουν κυρίως τα φύλλα στους ακραίους βλαστούς. Τα φύλλα αποκτούν ένα κιτρινοπράσινο χρώμα με πολλές φορές με συμπτώματα από ψεκασμούς ζιζανιοκτόνων. Καταπολεμούνται εύκολα με νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα όπως imidacloprid ή acetamiprid.
Ποντίκια
Φαγωμένοι καρποί κατά την ωρίμανση συνήθως είναι λόγω της παρουσίας ποντικιών. Για την καταπολέμηση τους μπορούμε προληπτικά να κάνουμε το γνωστό άσπρισμα των κορμών (Οξυχλωριούχο χαλκό + ασβέστη + νερό) ή την τοποθέτηση δολωματικών σταθμών με ποντικοφάρμακο, είτε αυτοί είναι έτοιμοι δολωματικοί σταθμοί της αγοράς, είτε πλαστικές σωλήνες.
Η μονίλια είναι ένας ασκομύκητας με το επιστημονικό όνομα Monilinia spp, στην Ελλάδα υπάρχουν δύο είδη ο Monilia laxa και ο Monilia fructigena. Η μονίλια χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα επικίνδυνη ασθένεια για τις καλλιέργειες, ιδιαίτερα για τα πυρηνόκαρπα, όπως το ροδάκινο, το νεκταρίνι, το δαμάσκηνο κ.α..
Ο μύκητας μπορεί να προσβάλει όλα τα όργανα του φυτού εκτός της ρίζας. Κυρίως όμως προσβάλει τα άνθη, τους καρπούς και δευτερευόντως βλαστούς.
Η μονίλια αναπτύσσεται πολύ γρήγορα σε θερμοκρασίες άνω τον 10 βαθμών και υψηλή σχετική υγρασία, το κονίδια μπορούν και διασπείρονται με τον αέρα ή την βροχή και προσβάλλουν πολλά δέντρα σε ένα κτήμα. Ο μύκητας διαχειμάζει σε μουμιοποιημένους καρπούς, ξηρούς κλαδίσκους και έλκη. Από έναν μόνον καρπό παράγονται 4.000.000 σπόρια μονίλιας.
Η είσοδος του παθογόνου, γίνεται κυρίως από τα άνθη ή τις ουλές στο φυτό. Ενώ οι καρποί μπορούν να προσβληθούν από μικρό εκδορές λόγω αέρα, εντομολογικές προσβολές, χαλάζι, ηλιεγκάυματα ή χωρίς κάποια αιτία.
Η είσοδος του παθογόνου, γίνεται κυρίως από τα άνθη ή τις ουλές στο φυτό. Ενώ οι καρποί μπορούν να προσβληθούν από μικρό εκδορές λόγω αέρα, εντομολογικές προσβολές, χαλάζι, ηλιεγκάυματα ή χωρίς κάποια αιτία.
Τα συμπτώματα της μονίλιας στα πυρηνόκαρπα είναι σαφή και ξεχωρίζονται εύκολα. Η είσοδος του παθογόνου, γίνεται κυρίως από τα άνθη ή τις ουλές στο φυτό ενώ οι καρποί μπορούν να προσβληθούν από μικρό εκδορές. Τα προσβεβλημμένα άνθη μεταχρωματίζονται ραγδαίως σε καφέ, μαραίνονται και ξεραίνονται. Στη βάση του άνθους δημιουργούνται γκρι εξανθήσεις του μύκητα ενώ εκκρίνεται και παχύρρευστη κολλώδης ουσία (κόλλα). Οι καρποί προσβάλλονται καθ'όλη τη διάρκεια της παρουσίας τους στο δένδρο. Το πρώτο σύμπτωμα είναι η εμφάνιση μια μικρής καστανής κηλίδας η οποία έχει το σχήμα κύκλου που στην πορεία διευρύνεται. Αργότερα επάνω στην κηλίδα σχηματίζονται και τα σποριοδόχεια του μύκητα σε διάταξη σύγκεντρων κύκλων.
Ο παραγωγός, πρέπει να προσπαθήσει να δημιουργήσει μία ασπίδα προστασίας στην καλλιέργεια του ώστε να αποφύγει την προσβολή από το παθογόνο.
Αρχικά, τον χειμώνα πρέπει ιδιαίτερα τα κτήματα που έχουν ιστορικό προσβολών, να κλαδεύονται σε ημέρες με χαμηλή σχετική υγρασία. Όσοι βλαστοί, παρουσιάζουν μεταχρωματισμούς, δηλαδή το χρώμα τους τείνει προς το μαύρο, δεν έχουν κανονική υφή αλλά είναι αφυδατωμένοι, έχουν ακόμα ξερά άνθη καφέ χρώματος, (εικόνα ), ή μουμιοποιημένους καρπούς πρέπει να απομακρύνονται από το κτήμα, όχι μόνο από το δένδρο. Τα εργαλεία του κλαδέματος, είναι καλό να αποστειρώνονται με οινόπνευμά.
Το κλάδεμα που θα εφαρμοστεί πρέπει να επιτρέπει τον καλύτερο δυνατό αερισμό του φυτού ώστε να μειώνεται η σχετική υγρασία.
Τέλος, μετά το κλάδεμα πρέπει να γίνεται εφαρμογή ειδικών χειμερινών σκευασμάτων (π.χ. βορδιγάλειος πολτός), με καλό λούσιμο των βλαστών με σκοπό την κάλυψη των ουλών.
Κατά την περίοδο της άνθησης, ο αριθμός των ψεκασμών θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες, αν επικρατούν συνθήκες υψηλής σχετική υγρασίας τότε πρέπει να γίνουν έως και 4 εφαρμογές μυκητοκτόνων. Πριν τη ρόδινη κορυφή, στο 20% των ανοιγμένων ανθέων, στην πλήρη άνθηση και τέλος στην πτώση πετάλων. Αν παρά ταύτα υπάρξουν προσβεβλημένα άνθη τότε αυτοί οι βλαστοί πρέπει να αφαιρεθούν. Στα βερίκοκα πρέπει να χρησιμοποιούνται συνδυασμοί μυκητοκτόνων λόγω της μεγάλης ευπάθειας του άνθους.
Στην χρονική περίοδο που μεσολαβεί μέχρι την ωρίμανση τα περισσότερα δένδρα είναι ανθεκτικά στις προσβολές, εκτός αν μεσολαβήσουν πολλές βροχές, και συνοδευτούν από χαλάζι. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι γίνονται λανθάνουσες μολύνσεις στους καρπούς με τα συμπτώματα να εμφανίζονται κατά την περίοδο της ωρίμανση ή και λίγο νωρίτερα επάνω σε άγουρους καρπούς.
Στην ροδακινιά και νεκταρινιά, είναι καλό να κάνουμε και θερινό κλάδεμα αφαιρώντας τους λαίμαργους βλαστούς και βελτιώνοντας τον αερισμό του φυτού. Περίπου, 40 ημέρες πριν την ωρίμανση ξεκινούν οι ψεκασμοί με προληπτικά και θεραπευτικά μυκητοκτόνα κατά του παθογόνου. Είναι σύνηθες ενώ ψεκάζουμε να εμφανίζεται ο μύκητας. Αυτό συμβαίνει διότι ο μύκητας αναπτύσσει κάποια ανθεκτικότητα στα μυκητοκτόνα (π.χ. thiophanate methyl) ή οι συνθήκες αναπτύξεως είναι τόσο ευνοϊκές που η επιθετικότητα του είναι μεγάλη. Σε περίπτωση εμφάνισης μονίλιας στην ωρίμανση πρέπει να γίνει καθαρισμός των σάπιων καρπών στο πρώτο χέρι συγκομιδής ειδάλλως κανένα θεραπευτικό μέσο δεν θα λειτουργήσει επαρκώς.
Τέλος θα ήθελα να προσθέσω, ότι αν γνωρίζουμε εξαρχής ότι ένα κτήμα μας έχει υψηλή υγρασία ή εμφάνισε στο παρελθόν προβλήματα σήψεως τότε καλό θα ήταν να ζητήσουμε από τον φυτωριούχο μας ανθεκτικές ποικιλίες στον μύκητα. Δηλαδή, δεν μπορούμε σε ένα κτήμα με έντονες πρωινές υγρασίες φυτεύουμε υπερώψιμες ποικιλίες διότι σχεδόν πάντα θα έχουμε πρόβλημα.
Οι ποικιλίες με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στη μονίλια είναι οι
1. Μορσιανι90
2. Μορσιάνι 60
3. Φουρτούνα (συμπήρηνο)
4. Κατερίνα (συμπήρηνο)
5. Switch scarlet
6. Φαιρ τοπ
7. Κουΐν κρεστ
8. Ρεντ γκολτ
9. Οριον
Οι ποικιλίες με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στη μονίλια είναι οι
1. Μορσιανι90
2. Μορσιάνι 60
3. Φουρτούνα (συμπήρηνο)
4. Κατερίνα (συμπήρηνο)
5. Switch scarlet
6. Φαιρ τοπ
7. Κουΐν κρεστ
8. Ρεντ γκολτ
9. Οριον
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ και ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
No 1 / 08.02.2012
ΑΧΛΑΔΙΑΑ. ΨΥΛΛΑ ΤΗΣ ΑΧΛΑΔΙΑΣ
Στους αχλαδεώνες της περιοχής μας παρατηρήθηκαν πληθυσμοί ψύλλας και θυληκά με αυγά από το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Οι χαμηλές θερμοκρασίες που ακολούθησαν επιβράδυναν την εξέλιξη του εντόμου.
Αρχές Φεβρουαρίου παρατηρήθηκε η αρχή σποραδικών ωοτοκιών.
Γενίκευση των ωοτοκιών αναμένεται περίπου στις 20 Φεβρουαρίου.
Σε κτήματα που παρουσίασαν πέρυσι προσβολές από ψύλλα, συνιστάται να γίνει ψεκασμός από τη λήψη του
Δελτίου και μέχρι 15 Φεβρουαρίου σε μια ηλιόλουστη μέρα με θερμοκρασία πάνω από 10oC υπό σκιά και
χωρίς άνεμο, με συνθετικές πυρεθρίνες μαζί με χειμερινό λάδι. Ο ψεκασμός αυτός στρέφεται κατά των τελείων
εντόμων και κατά των αυγών.
Δελτίου και μέχρι 15 Φεβρουαρίου σε μια ηλιόλουστη μέρα με θερμοκρασία πάνω από 10oC υπό σκιά και
χωρίς άνεμο, με συνθετικές πυρεθρίνες μαζί με χειμερινό λάδι. Ο ψεκασμός αυτός στρέφεται κατά των τελείων
εντόμων και κατά των αυγών.
Τα λάδια λειτουργούν και ως αποτρεπτικά ωοτοκίας, επειδή η ψύλλα δεν αποθέτει αυγά σε επιφάνειες που έχουν λάδι.
Τα χειμερινά λάδια εφαρμόζονται έως την έναρξη του φουσκώματος των οφθαλμών (στάδιο «Β»).
Τα θερινά λάδια εφαρμόζονται μέχρι το στάδιο «Ε2».
Σαν αποτρεπτικό ωοτοκίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ο καολίνης.
B. ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΟ ΚΑΨΙΜΟ.
ΜΕΤΡΑ. Σε κτήματα που παρουσιάζουν προσβολές:
- Να εκριζωθούν και να καούν τα βαριά προσβεβλημένα δένδρα.
- Να αφαιρεθούν από τα ελαφρά προσβεβλημένα δένδρα όλα τα τμήματα με προσβολή με ξηρό καιρό και να καούν.
- Να αφαιρεθούν οι λαίμαργοι και τα παραβλαστήματα.
- Σε όλες τις περιπτώσεις να απολυμαίνονται οι τομές.
- Να καταστραφούν οι ξενιστές σε απόσταση 800μ.
- Να περπατάτε το κτήμα μετά την άνθηση και μέχρι αρχές του καλοκαιριού και να αφαιρείτε τα προσβεβλημένα νέα
βλαστάρια.
βλαστάρια.
- Η περιποίηση των προσβεβλημένων δένδρων αφήνεται στο τέλος. Μετά από κάθε δένδρο τα εργαλεία κοπής πρέπει να απολυμαίνονται με εμβάπτιση σε διάλυμα 10% υποχλωριώδους νατρίου (σπιτική χλωρίνη) ή υδατικό διάλυμα φορμόλης του εμπορίου 5%.
- Ενδείκνυται στο τέλος της ημέρας τα εργαλεία να πλένονται και να λαδώνονται, για την αποφυγή οξειδώσεων.
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.
1. Πριν τη διόγκωση των οφθαλμών (διάστημα από στάδιο «Α» μέχρι αρχή σταδίου «Β») συνιστάται ψεκασμός με χαλκούχα
σκευάσματα στις υψηλότερες δόσεις.
σκευάσματα στις υψηλότερες δόσεις.
2. Από το στάδιο της «πράσινης κορυφής» μπορεί να εφαρμοσθεί και το ΛΑΜΙΝΑΡΙΝ (προληπτικοί ψεκασμοί μέχρι και την
πτώση των πετάλων, με επανάληψη κάθε 10 ημέρες).
πτώση των πετάλων, με επανάληψη κάθε 10 ημέρες).
ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ
1. ΕΞΩΑΣΚΟΣ- ΚΟΡΥΝΕΟ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ (Απαραίτητη εφαρμογή)
Να γίνει ψεκασμός λίγο πριν τη διόγκωση των οφθαλμών (στάδια Α ως και Β).
Επισημαίνουμε ότι το ευαίσθητο στον ΕΞΩΑΣΚΟ στάδιο των βλαστοφόρων οφθαλμών αρχίζει όταν ο οφθαλμός φθάσει στο στάδιο «Β» (ανοίγουν ελαφρά τα λέπια και φαίνεται από πάνω η πράσινη κορυφή).
ΑΓΡΟΧΗΜΙΚΑ: - Μέχρι την έναρξη του σταδίου «Β»: χαλκούχα
- Από την έναρξη του σταδίου «Β»: ΚΑΠΤΑΝ, ΝΤΙΘΙΑΝΟΝ
Ο ψεκασμός να γίνει πριν φανεί πράσινη βλάστηση ( στο στάδιο «Β»)
ΣΤΑΔΙΟ Α ΣΤΑΔΙΟ Β ΠΡΟΒΟΛΗ ΦΥΛΛΟΥ (Στάδιο C)
(Επίκαιρο) (Επίκαιρο) (Πολύ αργά)
- Σε αγροκτήματα που καλλιεργούνται ταυτόχρονα ποικιλίες διαφορετικής πρωϊμότητας, ο πρώτος ψεκασμός να
γίνει κοντά στο στάδιο «Β» της πρωϊμότερης ποικιλίας και να επαναληφθεί μετά από 10 -12 ημέρες.
γίνει κοντά στο στάδιο «Β» της πρωϊμότερης ποικιλίας και να επαναληφθεί μετά από 10 -12 ημέρες.
- Δεύτερη εφαρμογή μπορεί να απαιτηθεί όταν ο ψυχρός και υγρός καιρός παρατείνει τη διάρκεια της διόγκωσης
των οφθαλμών.
των οφθαλμών.
- Παραμένουν σε ισχύ οι εγκρίσεις των σκευασμάτων που περιέχουν τη δραστική ουσία «ziram», μέχρι να
ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης για ανανέωση των εγκρίσεων. Ως εκ τούτου μπορούν να
χρησιμοποιηθούν κατά του ΕΞΩΑΣΚΟΥ της Ροδακινιάς τα παρακάτω σκευάσματα: ZIRAFIN, DIZIRAM,
SCABIAL, ZYPERN, ZIRAM GRANUFLO.
ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης για ανανέωση των εγκρίσεων. Ως εκ τούτου μπορούν να
χρησιμοποιηθούν κατά του ΕΞΩΑΣΚΟΥ της Ροδακινιάς τα παρακάτω σκευάσματα: ZIRAFIN, DIZIRAM,
SCABIAL, ZYPERN, ZIRAM GRANUFLO.
- Το θειασβέστιο είναι αποτελεσματικό και κατά του Εξώασκου.
2. ΜΟΝΙΛΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΚΙΑΣ (Απαραίτητη εφαρμογή)
Η Μονίλια προσβάλλει τα άνθη όλων των πυρηνοκάρπων.
Τα ευαίσθητα τμήματα της βερικοκκκιάς είναι «Σέπαλα – Πέταλα – Ανθήρες – Στίγμα».
Η πρώτη και απαραίτητη εφαρμογή είναι στο «Κόκκινο μπουμπούκι – Στάδιο C».
Κατάλληλα αγροχημικά:
- Χαλκούχα (κατά τη διόγκωση των οφθαλμών και μέχρι τη ρόδινη κορυφή)
- ΚΑΠΤΑΝ, ΖΙΡΑΜ, ΧΛΩΡΟΘΑΛΟΝΙΛ (στη ρόδινη κορυφή)
- βρέξιμο θειάφι, κ.α.
Ο Προϊστάμενος Δ/νσης
Δημήτριος Μπίκος
Το κείμενο γράφει ο γεωπόνος Αδάμου Ευάγγελος
Κόκκινο σκαθάρι των φοινικοειδών, Rhynchophorus ferrugineus
Το έντομο θεωρείται σήμερα ως ο σημαντικότερος εχθρός των φοινικοειδών. Διαπιστώθηκε για πρώτη φορά στην Κύπρο το 2006 στην επαρχία Λεμεσού.
Είδη ξενιστών του εντόμου: Το έντομο αυτό, προσβάλλει ορισμένα είδη φοινικιάς όπως είναι η Areca catechu, Αrenga pinnata, Borassus flabellifer, Brachea armata, Butia capitata, Calamus merillii, Caryota maxima, Caryota cumingii, Chamaerops humilis, Cocos nucifera,Corypha gebanga, Corypha elata, Elaeis guineensis, Livistona australis, Livistona decipiens, Metroxylon sagu, Oreodoxa regia, Phoenix canariensis, Phoenix dactylifera, Phoenix theophrasti, Phoenix sylvestris, Sabal umbraculifera, Trachycarpus fortunei και Washingtonia spp.
Στην Κύπρο οι περισσότερες φοινικιές ανήκουν στα είδη Phoenix canariensis, Phoenix dactylifera και Washingtonia spp.
Μορφολογία Rhynchophorus ferrugineus
Τα ακμαία (αρσενικά και θηλυκά) έχουν κοκκινο-καστανό χρώμα ,με μήκος 3cm περίπου και φέρουν ρύγχος. Οι προνύμφες (σκουλήκια) είναι άποδες και μπορούν να φτάσουν σε μήκος 5cm πριν την νύμφωση.
Βιολογία Rhynchophorus ferrugineus
Τα θηλυκά ωοκτούν γύρω στα 300 αυγά σε οπές (πληγές του φοίνικα).Τα αυγά εκκολάπτονται σε 2-5 μέρες.
Όλα τα στάδια του εντόμου (αυγό, προνύμφη, νύμφη, ενήλικο), εξελίσσονται στο εσωτερικό του φοίνικα. Η κυρίως ζημιά προκαλείται από τις προνύμφες που τρέφονται από τους μαλακούς ιστούς του εσωτερικού κορμού, ανοίγοντας στοές (μέχρι και ένα μέτρο).
Η ανάπτυξη προνυμφών διαρκεί 1-3 μήνες. Η νύμφωση, γίνεται μέσα στο κουκούλι που φτιάχνει η προνύμφη από ξερές ίνες του φοίνικα και διαρκεί 2-3 εβδομάδες.
Το έντομο επιβιώνει από -2οC(κατώτερη θερμοκρασία) – 44oC (ανώτατη θερμοκρασία).
Συμπτώματα σε ξενιστές
Επειδή ο εντοπισμός του στα αρχικά στάδια προσβολής είναι ιδιαίτερα δύσκολος, παραθέτουμε μακροσκοπικά συμπτώματα, για εντοπισμό της προσβολής.
1.Εμφανές με γυμνό μάτι είναι η μάρανση της κόμης της φοινικιάς, η οποία παίρνει το χαρακτηριστικό σχήμα ομπρέλας, κυρίως στα είδη Phoenix canariensis.
2.Μπορεί να ακουστεί ήχος, από τις τρεφόμενες προνύμφες στο εσωτερικό κορμό του φοίνικα(οι ήχοι που παράγουν οι προνύμφες, καθώς καταστρέφουν τον κορμό, μπορεί να γίνουν αντιληπτοί, αν κανείς ακουμπήσει το αφτί του στο δέντρο).
Τρόποι αντιμετώπισης
Θεραπευτικοί ψεκασμοί, με έγχυση στον ψευδοκορμό: Χρησιμοποιούνται τα διασυστηματικά: imidacloprid, clothianidin, dimethoate (καλό είναι να αφαιρούνται οι ταξιανθίες του φοίνικα όταν εμφανίζονται, καθώς προσελκύουν τις μέλισσες. ) Σε κάθε φυτό γίνεται μια οπή με κλίση 45 μοίρες, με ηλεκτρικό τρυπάνι διατομής 10cm. Η οπή γίνεται σε ύψος 1,5-1,8 μέτρα από το έδαφος. Μέσω της οπής με μια σύριγγα ή άλλο μέσο χορηγούμε 30-40 ml διαλύματος σκευάσματος, ανά φυτό και κάθε 2-3 μήνες. (Περισσότερες από μια οπές στον κορμό μπορεί να προκαλέσουν ζημιά στην ανάπτυξη του φοίνικα). Διασυστηματικά ΦΠΠ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και με ριζοπότισμα.
Προστατευτικοί ψεκασμοί: Λούσιμο της στεφάνης (καρδιά) και του ψευδοκορμού, γίνονται επίσης με οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα, όπως τα chlorpyriphos, methidathion, pyrimiphos methyl και πυρεθρινοειδή, με τη προϋπόθεση ότι έχουν αφαιρεθεί, αν υπάρχουν, οι ταξιανθίες.
Συμβουλές
1.Το στάδιο της προσβολής είναι σημαντικό, ως το σημείο που καθορίζει την ανάκτηση ή μη του συγκεκριμένου φοίνικα. Αν οι παρασιτικοί οργανισμοί, έχουν καταστρέψει περισσότερο από το 1/3 της καρδιάς του φοίνικα (και συγκεκριμένα το άνω μέρος), δυστυχώς δεν μπορεί πια να θεραπευτεί. Στις περιπτώσεις όπου η προσβολή έχει ήδη φθάσει σε αυτό το στάδιο, είναι πολύ δύσκολη η ανάκαμψη της φοινικιάς και θα πρέπει τέτοια φυτά να ξεριζώνονται και να καταστρέφονται. Η καταστροφή, γίνεται με τεμαχισμό και θάψιμο του φυτού σε βάθος 1 μέτρου περίπου, αφού προηγουμένως ψεκασθεί με κατάλληλο εντομοκτόνο για παρεμπόδιση της μετανάστευσης του εντόμου σε παρακείμενους ξενιστές.
Συμπέρασμα: Όσο νωρίτερα εφαρμοστεί η θεραπεία, τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα.
2.Μεγάλη κινητικότητα του εντόμου για τις περιβαλλοντικές συνθήκες της Κύπρου παρατηρείται, χρονικά, στα τέλη της Άνοιξης με αρχές Φθινοπώρου.
3.Συνιστάται το κλάδεμα να γίνεται τους χειμερινούς μήνες, όπου το έντομο, παρουσιάζει μικρή κινητικότητα.
4.Μετά από κάθε κλάδεμα πρέπει να ακολουθεί ψεκασμός του φυτού, γιατί η οσμή από κομμένα κλαδιά προσελκύει τον Rhynchophorus ferrugineus
Εικόνα 1: Νύμφη: Κάθε προνύμφη του R. ferrugineus κατασκευάζει μία νυμφική θήκη με τις ίνες του φοίνικα. Το κουκούλι, έχει σχήμα οβάλ, με μέσο μήκος 60 mm και πλάτος 30 mm
Εικόνα 2: Προνύμφη: Το μήκος της πλήρους αυξημένης προνύμφης είναι 50 mm και το πλάτος, είναι 20 mm
Εικόνα 3: Ακμαίο R. Ferrugineus
Εικόνα 4: Προσβολή από R. ferrugineus στην κορυφή του κανάριου φοίνικα
Εικόνα 5: Στοές από τις προνύμφες R. Ferrugineus
Εικόνα 6: Στοές από τις προνύμφες R. Ferrugineus
Σκοπός των ανωτέρω εργασιών είναι, αφενός η εφαρμογή θεραπευτικών μέτρων και αφετέρου ο περιορισμός της περαιτέρω εξάπλωσης του εντόμου σε μη προσβεβλημένα φοινικοειδή, γιατί έχει διαπιστωθεί ότι το ακμαίο έντομο, μπορεί να διανύσει απόσταση μέχρι και 1 km χωρίς διακοπή.
ΕΠΙΣΗΣ το R. Ferrugineus, ενδέχεται να αποτελέσει στο μέλλον, σοβαρό εχθρό της μπανανιάς.
Αδάμου Ευάγγελος
Γεωπόνος Α.Π.Θ
Η διέυθυνση αγροτικής οικονομίας και κτηνιατρικής στην Πρέβεζα, δημιούργησε μία αφίσα με φωτογραφίες για την εύκολη αναγνώριση του βακτηριακού καρκίνου της ακτινιδιάς (Pseudomonas syringae pv. actinidiae). Όπως έχουμε πει και σε προηγούμενα άρθρα μας η ασθένεια είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Ενώ σε θερμοκρασίες 10-25 βαθμών κελσίου και υπό συνθήκες βροχής και αέρα είναι απίστευτα μεταδοτική.
Σε περίπτωση που διαπιστώσετε κάποιο από τα συμπτώματα στο κτήμα σας πρέπει να ειδοποιείσεται αμέσως κάποιο από τα ινστιτούτα φυτοπροστασίας. Προσοχή, μην κόψετε ή αφαιρέσεται το φυτό, μην το κλαδέψετε και μην το αποφυλλώσετε. Η ασθένεια είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Πάντα να αποστειρώνεται τα εργαλεία κλαδέματος και να αποφεύγεται για εργασία τις υγρές περιόδους.
Πληθαίνουν συνεχώς οι προσβολές αγροκτημάτων με ακτινίδια από νέους εχθρούς και ασθένειες. Το έντομο Metcalfa spp. και οι μύκητες του γένους Phytopthora, Altrernaria και Stempylium έχουν κάνει έντονες τις εμφανίσεις τους, δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα σε κτήματα και παραγωγούς. Ενώ υποβαθμίζουν και την ποιότητα της παραγωγής.
Στην Ελλάδα υπάρχουν ελάχιστα σκευάσματα με έγκριση για την καλλιέργεια του ακτινιδίου, για την ακρίβεια ένα μόνο μυκητοκτόνο το οποίο είναι και ιδιαίτερα ακριβό. Σε πολλές περιπτώσεις οι παραγωγοί αναγκάζονται να παρανομήσουν προκειμένου να μη χάσουν την καλλιέργεια τους.
Είναι άμεση η ανάγκη να εγκριθούν από το ειδικό συμβούλιο δραστικές ουσίες μικρότερου κόστους που να είναι αποτελεσματικές στην καταπολέμηση των συγκεκριμένων εχθρών και ασθενειών. Το Γεωτεχνικό επιμελητήριο είχε ζητήσει παλαιότερα την έγκριση κατ' εξαίρεση κάποιων ουσιών για την αντιμετώπιση του παραπάνω εντόμου.
Η Ελλάδα παράγει καταπληκτικής ποιότητας ακτινίδια, που κερδίζουν συνεχώς έδαφος στις διεθνείς αγορές. Είναι σημαντικό να καταφέρουμε να κρατήσουμε τα χαρακτηριστικά αυτά. Ελπίζουμε η ηγεσία του υπουργείου να κινήσει τις διαδικασίες για την έγκριση των κατάλληλων σκευασμάτων πριν είναι αργά.
Διάχυτη είναι η ανησυχία μεταξύ παραγωγών, γεωπόνων και φορέων και την νέα εξαιρετικά επικίνδυνη ασθένεια της ακτινιδιάς. Οι ημερίδες, οι ανακοινώσεις και οι συζητήσεις δεν έχουν τελειωμό με σκοπό την ενημέρωση παραγωγών και γεωπόνων. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει ακόμα στην Ελλάδα προσβεβλημένο αγρόκτημα.
Σε προηγούμενο άρθρο μας είχαμε αναφέρει τα βασικά χαρακτηριστικά της ασθένειας.
Σε περίπτωση που συναντήσετε κάποιο από αυτά τα χαρακτηριστικά στο αγρόκτημα μας ειδοποιείστε αμέσως την διεύθυνση γεωργίας της περιοχής σας ή το κοντινότερο κέντρο προστασίας φυτών.
Η ασθένεια είναι αρκετά σοβαρή και πρέπει να ληφθούν μέτρα για να μην μετακομίσει από την γειτονική Ιταλία. Ίσως να απαγορευτούν και οι εισαγωγές φυτών από Ιταλία που δεν έχουν περάσει από φυτουγειονομικό έλεγχο.
Το ακτινίδιο είναι μια πολύ επικερδής καλλιέργεια που τα τελευταία χρόνια επεκτείνεται συνεχώς στην ελληνική επικράτεια. Οι νομοί Καβάλας, Άρτας και Πέλλας πρωτοστατούν στην παραγωγή, η οποία ανέρχεται σε 90.000 τόνους. Το ακτινίδιο μέχρι και σήμερα είχε ελάχιστα προβλήματα από εχθρούς και ασθένειες. Τα τελευταία χρόνια όμως τα πράγματα άλλαξαν. Μία ασθένεια που υπάρχει είδη στην Ιταλία αλλά και ένα έντομο που έχει περάσει τα σύνορα απειλούν σημαντικά την καλλιέργεια.
Pseudomonas syringae pv. actinidiae
Το παραπάνω βακτήριο αποτελεί αυτή την στιγμή τον σημαντικότερο εχθρό της ακτινιδιάς στην γειτονική Ιταλία έχοντας προσβάλλει πάρα πολλά στρέμματα. Ο Ευρωπαϊκός και Μεσογειακός Οργανισμός φυτοπροστασίας έχει τεθεί σε κόκκινο συναγερμό. Ας δούμε, διεξοδικά τι βιολογία του παραπάνω βακτηρίου.
Το βακτήριο στα προσβεβλημένα κτήματα υπάρχει επάνω στους βλαστούς, οι κυριότερες μολύνσεις γίνονται την άνοιξη και το φθινόπωρο όπου επικρατούν δροσερές θερμοκρασίες Το βακτήριο προσβάλει όλες τις ποικιλίες ακτινιδιάς.
Τα συμπτώματα που βοηθούν στην αναγνώριση της ασθένειας είναι πιο ορατά την άνοιξη. Οι προσβεβλημένοι βλαστοί εκλύουν μια ουσία κεραμιδή και δείχνουν σαν σκουριασμένοι (Εικόνα 2). Ακόμα, οι προσβεβλημένοι οφθαλμοί νεκρώνονται, ή βλαστάνουν και στην πορεία οι βλαστοί ξηραίνονται και πέφτουν. Επάνω σε αυτούς του οφθαλμούς εμφανίζεται μία λευκή ουσία σε σχήμα σταγόνας η οποία περιέχει πυκνούς πληθυσμούς του βακτηρίου και είναι υπεύθυνη για τη διασπορά της ασθένειας από φυτό σε φυτό. Τέλος, αργότερα το καλοκαίρι εμφανίζονται ανομοιόμορφες νεκρωτικές κηλίδες στα φύλλα του φυτού (πάνω εικόνα). Η ασθένεια μπορεί να προκαλέσει ημιπληγία (μερική ξήρανση του φυτού) και ολοπληγία δηλαδή ολική ξήρανση σε μία μόνο σεζόν.
Εικόνα 2. Βλαστός που εκλύει ουσία σε χρώμα σκουριάς, λόγω της προσβολής.
Διαχείριση ασθένειας:
Η παραπάνω ασθένεια ΔΕΝ αντιμετωπίζεται ούτε εξολοθρεύεται μπορεί μόνο να προληφθεί η προσβολή ή η εξάπλωση της. Ο βακτηριακός καρκίνος της ακτινιδιάς πρέπει να μας αφυπνίσει όλους πριν είναι αργά.
Τα βασικά βήματα για την πρόληψη της ασθένειας είναι τα εξής:
1) Συνεχείς ψεκασμοί με χαλκούς φθινόπωρο και χειμώνα, δηλαδή 2 ψεκασμοί στην πτώση των φύλλων, 2 ψεκασμοί έναν μέσα Δεκεμβρίου και ένα Μέσα Ιανουαρίου, ένα ψεκασμό στο φούσκωμα των οφθαλμών. Οι παραπάνω ψεκασμοί είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ.
2) Αν αντιληφθούμε το παραμικρό από τα παραπάνω συμπτώματα καλούμε αμέσως ένα γεωπόνο στο κτήμα για αυτοψία και αναγνωρίσει. ΔΕΝ ξηλώνουμε το φυτό, δεν το κλαδεύουμε πριν πάρουμε οδηγίες.
3) Κλαδεύουμε πάντα ημέρες με χαμηλή σχετική υγρασία, απολυμαίνουμε συχνά τα ψαλίδια μας με χαλκό και κάνουμε έναν ψεκασμό αμέσως μετά το κλάδεμα.
Metcalfa pruinosa
Ο Metcalfa pruinosa ήρθε στην Ελλάδα πριν από δέκα χρόνια, και πρωτοεμφανίστηκε στη Στερεά Ελλάδα. Βάσει αναφορών όμως πιστεύουμε πλέον στην agro-help.com ότι το έντομο έχει επεκταθεί ευρέως σε όλη τη χώρα προσβάλλοντας ακτινίδια, αμπέλια, πλατάνια κ.α. Τα σημαντικότερα προβλήματα αφορούν νέους ακτινιδεώνες όπου μπορεί να επιφέρει σημαντικές καταστροφές. Το έντομο είναι πολυφάγο από τα καλλιεργούμενα προσβάλλει, ελιά, ακτινιδιά, αμπέλι, δαμασκηνιά και τα εσπεριδοειδή.
Μορφολογία εντόμου
Το παραπάνω έντομο στην τέλεια μορφή του (ενήλικο) είναι ουσιαστικά μία πεταλούδα με μέγεθος 7χιλ μήκος και 3 πλάτος. Οι πτέρυγες του είναι σε κάθετη θέση δίπλα στο σώμα του, ενώ φέρουν χαρακτηριστικό κυκλικό χρωματισμό στην βάση των μπροστά πτερυγίων κοντά στο σώμα (Εικόνα 3). Το βασικό του χρώμα είναι σταχτί - γκρι. Οι προνύμφες είναι λεπτού χρώματος μικρότερες του τέλειου εντόμου και καλύπτονται από πολλά κηρώδη νημάτια λευκού χρώματος (εικόνα 4).
Βιολογία εντόμου
Το έντομο αναπαράγεται με σύζευξη μεταξύ θηλυκού και αρσενικού. Έχει μία γενιά το έτος και διαχειμάζει στο στάδιο του αυγού, ενώ έχει και 5 προνυμφικά στάδια. Η διαχείμανση του εντόμου γίνεται επάνω στους βλαστούς σε προφυλαγμένες θέσεις. Η εκκόλαψη του αυγού γίνεται γύρω στο πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου ανάλογα με την περιοχή, το 2ο δεκαπενθήμερο του μήνα έχουμε τα 5 στάδια των προνυμφών, οι οποίες καλύπτονται από λευκά νημάτια σαν βαμβάκι. Πιστεύουμε, ότι τα τέλεια του εντόμου εμφανίζονται στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου. Η πτήση του εντόμου συνεχίζεται όλο το καλοκαίρι, μέχρι τις αρχές Αυγούστου όπου αρχίζει μαζικά η σύζευξη του εντόμου. Στο τέλος του ίδιου μήνα αρχίζουν οι ωοτοκίες στις θέσεις διαχειμάσεως Κάθε θηλυκό γεννάει 100 περίπου αυγά. Το μυζητικό αυτό έντομο προκαλεί ζημιές σε όλα τα κινητά στάδια. Οι σημαντικότερες ζημιές είναι στις νέες φυτείες, αλλά σημαντικές προσβολές μπορούν να μειώσουν την ποιότητα της παραγωγή σε φυτά μεγαλύτερης ηλικίας. Η έκκριση μελιτωμάτων μπορεί να προκαλέσει δευτερεύουσα υποβάθμιση λόγω της δημιουργίας καπνιάς.
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση είναι εύκολη με χημικές μεθόδους (όμως δεν υπάρχουν εγκεκριμένα σκευάσματα για την ακτινιδιά). Οι ψεκασμοί πρέπει να γίνουν εναντίον των προνυμφών του τελευταίου σταδίου αλλά και των ακμαίων. Κατάλληλα σκευάσματα είναι τα ίδια για την καταπολέμηση των αφίδων των πυρηνοκάρπων (όπως το imidaclorpid, το thiamethoxam κ.α.), αλλά και πυρεθρινοειδή εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται για Λεπιδόπτερα όπως το φυλλοδέτη της ροδακινιάς (lambda-cyhalothrin), τέλος το καλύτερο θεωρείται το σκεύασμα Lufox (τα παραπάνω στοιχεία απορρέουν από πειράματα που έγιναν στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης και έκανε ο Κος Ε. Ι. Ναβροζίδης).
Εικόνα 3. Το έντομο στην τέλεια μορφή του. Διακρίνονται οι βούλες στην κορυφή του.
Εικόνα 4. Προνύμφη του εντόμου, διακρίνονται τα λευκά κηρώδη νημάτια.
